Τα δύο άγνωστα επεισόδια που σκηνοθέτησε η Άγκυρα στο Αιγαίο πριν και κατά την διάρκεια του Ερζερούμ

Δευτέρα, 10 Ιανουαρίου 2011

Τα δύο άγνωστα επεισόδια που σκηνοθέτησε η Άγκυρα στο Αιγαίο πριν και κατά την διάρκεια του Ερζερούμ

Ελληνικό ελικόπτερο έρευνας-διάσωσης Super Puma είχαν «λοκάρει» τουρκικά μαχητικά στο Αιγαίο επειδή δήθεν ...


παραβίασε πέντε φορές τον τουρκικό εναέριο χώρο στην περιοχή βορειοδυτικά της χερσονήσου του Αϊδινίου, υποστηρίζουν οι Τούρκοι και όλα αυτά την ώρα που ο πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου βρισκόταν στο Ερζερούμ και έθετε.....
– έστω με τον τρόπο που το έθεσε – θέμα τουρκικών υπερπτήσεων στο Αιγαίο.
Το τουρκικό ΓΕΕΘΑ σε ανακοίνωση στην ιστοοσελίδα του αναφέρει ότι και αναχαιτίστηκε από τουρκικά αεροσκάφη. «Ελληνικό ελικόπτερο που σηκώθηκε από την νήσο ... Σακίζ (σ.σ.: δεν άλλη είναι από την ... Χίο, έτσι για να μαθαίνουμε σιγά-σιγά και τα ... εναλλακτικά ονόματα των νησιών μας) πετώντας βορειοδυτικά από την χερσόνησο του Γενιχισάρ (Αϊδινίου) μέσα σε 11 λεπτά παραβίασε 5 φορές τον τουρκικό εναέριο χώρο. Για το περιστατικό ενημερώθηκε το ΥΠΕΞ»!
Από το ελληνικό ΓΕΕΘΑ μιλώντας στο defencenet.gr εξέφρασαν την απορία τους για την τουρκική ανακοίνωση που έθεσε υπ’όψιν τους το defencenet.gr, λέγοντας «Το Super Puma κατ’αρχήν δεν σηκώθηκε από την Χίο. Σηκώθηκε από την Λήμνο. Και το σημαντικότερο δεν κινήθηκε στην περιοχή του Αϊδινίου, αλλά στην περιοχή της έρευνας-διάσωσης που αναφέρει η ΝΟΤΑΜ. Πρόκειται για ένα 100% κατασκευασμένο δήθεν περιστατικό. Μπλέκουν την αποστολή έρευνας και διάσωσης σε άλλη περιοχή με την δήθεων παραβίαση του εναερίου χώρου τους».
Το θέμα είναι ότι η Άγκυρα φτιάχνει κλίμα με κάθε ευκαιρία. Πλέον είναι βέβαιο ότι την Παρασκευή δεν υπήρξε ούτε ψαράς, ούτε βάρκα, ούτε τίποτα. Ήταν το σύνηθες ψεύτικο σήμα που το έχουν επαναλάβει αρκετές φορές στο παρελθόν για να δημιουργούν κινητοποίηση από ελληνικής πλευράς και να προβάλουν κατόπιν τις δικές τους θέσεις περί τουρκικής αρμοδιότητας στις αποστολές έρευνας και διάσωσης ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού.
Αλλά κάνει εντύπωση ακόμα και σε όσους στρατιωτικούς ή στελέχη του ΥΠΕΞ έχουν συνηθίσει από τέτοιες ανατολίτικες πονηριές, το θράσος της Άγκυρας και η υψηλή επικινδυνότητα των κινήσεων της. Μάλιστα το τουρκικό ΓΕΕΘΑ δεν έμεινε μόνο στην «πενταπλή παραβίαση από το ελληνικό ελικόπτερο», αλλά προχώρησε και σε ... ανακάλυψη παρενόχλησης τουρκικού F-16 από ελληνικό Mirage 2000-5: Το συγκεκριμένο περιστατικό αποτελεί την δεύτερη παραβίαση του τουρκικού εναέριου χώρου από την Ελλάδα, μέσα στον νέο χρόνο υποστηρίζεςι το τουρκικό ΓΕΕΘΑ.
Στις 4 Ιανουαρίου είχε ανακοινωθεί πως «Αεροπλάνο Μirage 2000 που σηκώθηκε από την Τανάγρα, παρενόχλησε τουρκικό F-16 που εκτελούσε εκπαιδευτική πτήση στον διεθνή εναέριο χώρο του Αιγαίου και στις 15.19 από τον βορρά της Χίου έως νότια της Μυτιλήνης, εγκλωβίζοντας τον στο ραντάρ για ένα διάστημα 14 λεπτών».
Αυτό το περιστατικό, κατά τους Τούρκους, ήταν η πρώτη παραβίαση του τουρκικού εναέριου χώρου το 2011. Κατ’αρχήν αν όντως συνέβη αυτό (αμφιβάλουμε σφόδρα) δηλαδή να εγκλωβιστεί επί 14 (!) λεπτά το τουρκικό μαχητικό, σημαίνει ότι ο Τούρκος πιλότος καλύτερα ν’αφήσει το χειριστήριο και ν’ασχοληθεί με το ... πλέξιμο.
Και βέβαια το κρίσιμο ερώτημα είναι το πως έφτασε να παραβιάσει από το βόρειο Αιγαίο και τον διεθνή εναέριο χώρο, όπως λένε οι ίδιοι, τον τουρκικό ΕΕΧ. Εκτός και αν ... ξεχάστηκε ο δικός μας πιλότος, αφού ο συνάδελφός του, όπως ομολογεί και το ίδιο το τουρκικό ΓΕΕΘΑ, το ... «απολάμβανε» επί 14 ολόκληρα λεπτά! Σημειώνουμε ότι ένας εγκλωβισμός σε παραμέτρους βολής σπάνια διαρκεί περισσότερα από μερικά δευτερόλεπτα, τα οποία πάντως είναι υπεραρκετά για βολή βλήματος ή πυροβόλου.
Η αλήθεια είναι ότι οι εξ Ανατολών γείτονες έχουν αρχίσει και σκηνοθετούν επεισόδια και αυτό πρέπει να λάβουν ιδιαίτερα σοβαρά οι αρμόδιοι.
Πέρα από τις σκηνοθεσίες υπάρχουν και τα πραγματικά γεγονότα, όπως η έκδοση δύο επιπλέον ΝΟΤΑΜ (πέραν από τις δύο ΝΟΤΑΜ και τη ΝAVTEX που εξέδωσαν για την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης την Παρασκευή το πρωί) την περασμένη Παρασκευή το μεσημέρι, μετά την συνάντηση Ερντογάν-Παπανδρέου.
Κατ’αρχήν να σημειώσουμε κάτι που πέρασε απαρατήρητο την Παρασκευή: Η περιοχή που διεξήγαγαν την επιχείρηση SAR οι Τούρκοι (βάσει NOTAM & NAVTEX) είναι ελάχιστα μικρότερη από την περιοχή που έχουν δεσμεύσει για TASMO προσεχώς (βλέπε την ΝΟΤΑΜ για την ΤASMO πρώτη από τις κάτωθι) και για την οποία είχαμε τις ΝΟΤΑΜ περί των ορίων FIR και του εθνικού εναέριου χώρου (είναι η δεύτερη από τις δύο περιοχές της προγραμματισμένης για 12-13/1/2011 TASMO πέριξ της Λέσβου).
Πρακτικά εμπεριέχεται σε αυτή. Ίσως αυτό κάτι λέει: Συμπίπτει με μια περιοχή που αν έχουμε χωρικά ύδατα-χτένι, οι Τούρκοι θέλουν να περάσει στον δικό τους έλεγχο.
Οι δύο νέες ΝΟΤΑΜ που εξέδωσαν την Παρασκευή, όσο και αν δεν είναι τόσο «νέες» αφορούν αεροναυτικές ασκήσεις του τουρκικού Ναυτικού και της τουρκικής Αεροπορίας. Στην πρώτη περίπτωση την εξέδωσαν λόγω της τροποποίησης του αιτήματος τους από την ΥΠΑ στην εκδοθείσα ΝΟΤΑΜ για TASMO μεταξύ Λέσβου και Χίου (η ΥΠΑ την τροποποίησε ως έχουσα τον έλεγχο της περιοχής), και στην δεύτερη λόγω παράνομης έκδοσης ΝΟΤΑΜ των Τούρκων σε περιοχή που περιλαμβάνει και τμήμα του FIR-Αθηνών Ανατολικά της Ρόδου.
Στην δεύτερη περίπτωση «αποκόπτουν» το Καστελόριζο, εκδίδοντας 100% παράνομη ΝΟΤΑΜ σε μία κίνηση που συνδέεεται άμεσα με την προσπάθεια «διαγραφής» του Καστελόριζου από την ελληνική ΑΟΖ....

http://heraklion1.blogspot.com/2011/01/blog-post_3315.html

Γιόρταζαν οι Αρχαίοι Έλληνες την Πρωτοχρονιά;

Σάββατο, 1 Ιανουαρίου 2011

Γιόρταζαν οι Αρχαίοι Έλληνες την Πρωτοχρονιά;

Πρέπει κατ' αρχάς να ειπωθεί ότι οι αρχαίοι Έλληνες δεν φαίνεται να γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά.
Γι' αυτούς μεγαλύτερη σημασία είχε η αρχή κάθε μήνα που ονομαζόταν νουμηνία. Στην Αθήνα, ωστόσο, μια επιγραφική μαρτυρία μας πληροφορεί για μια θρησκευτική τελετή που γινόταν στην αρχή του νέου έτους ή, σωστότερα, την τελευταία ημέρα του απερχομένου, αφορούσε όμως περιορισμένο αριθμό ατόμων. Επρόκειτο για μια θυσία των απερχόμενων αξιωματούχων στον Δία Σωτήρα και την Αθηνά Σωτείρα και απέβλεπε στην εξασφάλιση της εύνοιας των θεών αυτών για τη νέα χρονιά.

Μόλις στα ρωμαϊκά χρόνια και κάτω από την επίδραση της ίδιας της Ρώμης άρχισε ο εορτασμός της Πρωτοχρονιάς, ο οποίος επεκτάθηκε σε όλη την επικράτεια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, επομένως και στον ελληνικό χώρο. Ήταν ο Ιούλιος Καίσαρας που το 46 π.Χ. καθιέρωσε την 1η Ιανουαρίου ως αρχή του έτους, κάτι που έκτοτε γνώρισε ευρεία διάδοση στη Δύση με λιγοστές και περιορισμένες τοπικά και χρονικά εξαιρέσεις, όπως π.χ. στην εποχή του Καρόλου του Μεγάλου (ο τελευταίος επειδή συνέβη να ανεβεί στον θρόνο τα Χριστούγεννα του 800 μ.Χ. όρισε για την επικράτειά του ως αρχή του χρόνου τις 25 Δεκεμβρίου.) Στον Ιούλιο Καίσαρα και στις γνώσεις του περίφημου αστρονόμου από την Αλεξάνδρεια Σωσιγένη, τη συνδρομή του οποίου είχε ζητήσει, οφείλουμε και την προσαρμογή του έτους στη διάρκεια της περιστροφής της Γης γύρω από τον Ήλιο. Η σειρά των μηνών που ισχύουν σήμερα, η διάρκεια και οι ονομασίες τους οφείλονται εν πολλοίς στη διορατικότητα του ρωμαίου στρατηλάτη και πολιτικού.

Στην αρχαία Ελλάδα το έτος το αποτελούσαν δώδεκα σεληνιακοί μήνες, οι οποίοι είχαν συνήθως 29 και 30 ημέρες εναλλάξ (πρόκειται για τους «κοίλους» και «πλήρεις» μήνες, αντίστοιχα, των Αρχαίων). Τα όρια κάθε μήνα τα σηματοδοτούσε η εμφάνιση δύο νέων φεγγαριών, επομένως η διάρκειά του ήταν περίπου 29 ½ ημέρες. Ωστόσο η καθιέρωση ενός έτους 354 ημερών δημιουργούσε πρόβλημα και, αν δεν λαμβάνονταν μέτρα, συνεχώς θα διογκωνόταν, αφού ένα ηλιακό έτος έχει 365 ημέρες. Για να εκμηδενίσουν τη διαφορά αυτή πρόσθεταν κατά διαστήματα, συνήθως ανά διετία, έναν εμβόλιμο μήνα διάρκειας περίπου 22-23 ημερών. Πιθανότατα οι Έλληνες χρησιμοποίησαν ημερολογιακό έτος 12 μηνών περίπου τον 8ο αι. π.Χ., αφού μνεία της ύπαρξής του εντοπίζεται στον Ησίοδο, αν και ορισμένοι αμφισβητούν την αξία της μαρτυρίας αυτής.

Πρέπει επίσης να αναφέρουμε ότι η σχέση ανάμεσα στο ημερολογιακό έτος και στις γιορτές ήταν για τους Έλληνες στενή, όπως αποδεικνύεται από το ότι τα ονόματα των περισσοτέρων μηνών τους προέρχονταν από ονομασίες γιορτών που τελούνταν κατά τους μήνες αυτούς. Οι γιορτές αυτές σπάνια σχετίζονται με επεισόδια από τη ζωή των ίδιων των θεών (παράδειγμα ο μήνας Γαμηλιώνας (Ιανουάριος), κατά τον οποίο γιορταζόταν ο ιερός γάμος του Δία και της Ήρας, οι ανθρώπινοι γάμοι θεωρούνταν επανάληψη του γάμου αυτού) και συνήθως έχουν να κάνουν με τις αγροτικές ασχολίες που ελάμβαναν χώρα κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα και με τις οποίες ο άνθρωπος εξασφάλιζε τη σοδειά του συνεπώς και την ύπαρξη και διαιώνισή του. Το ότι σε αρκετά μέρη του αρχαίου ελληνικού κόσμου τα ονόματα των μηνών δεν σχετίζονται με τις γιορτές των σημαντικότερων θεών τους αλλά συνήθως με αυτές του Απόλλωνα σημαίνει ότι στην καθιέρωσή τους πρέπει να έχει συμβάλει αποφασιστικά ένα ιερό του θεού αυτού με πανελλήνια αποδοχή, όπως αποδεδειγμένα ήταν αυτό στους Δελφούς.

Στον πίνακα που ακολουθεί αναλύεται το αρχαιοελληνικό ημερολόγιο, το οποίο διαφοροποιούνταν σε κάθε πόλη:

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ	ΑΤΤΙΚΗ	ΣΠΑΡΤΗ	ΔΕΛΦΟΙ
Ιανουάριος	ΓΑΜΗΛΙΩΝ	ΑΓΝΩΣΤΟΣ	ΔΑΔΑΦΟΡΙΟΣ
Φεβρουάριος	ΑΝΘΕΣΤΗΡΙΩΝ	ΕΛΕΥΣΙΝΙΟΣ	ΠΟΙΤΡΟΠΙΟΣ
Μάρτιος	ΕΛΑΦΗΒΟΛΙΩΝ	ΓΕΡΑΣΤΙΟΣ	ΒΥΣΙΟΣ
Απρίλιος	ΜΟΥΝΥΧΙΩΝ	ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΣ	ΑΡΤΕΜΙΣΙΟΣ
Μάιος	ΘΑΡΓΗΛΙΩΝ	ΔΕΛΧΙΝΙΟΣ	ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ
Ιούνιος	ΣΚΙΡΟΦΟΡΙΩΝ	ΦΛΙΑΣΙΟΣ	ΒΟΑΘΟΟΣ
Ιούλιος	ΕΚΑΤΟΜΒΑΙΩΝ	ΕΚΑΤΟΜΒΕΥΣ	ΙΛΑΙΟΣ
Αύγουστος	ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝ	ΚΑΡΝΕΙΟΣ	ΘΕΟΞΕΝΙΟΣ
Σεπτέμβριος	ΒΟΗΔΡΟΜΙΩΝ	ΠΑΝΑΜΟΣ	ΒΟΥΚΑΤΙΟΣ
Οκτώβριος	ΠΥΑΝΕΨΙΩΝ	ΗΡΑΣΙΟΣ	ΗΡΑΙΟΣ
Νοέμβριος	ΜΑΙΜΑΚΤΗΡΙΩΝ	ΑΠΕΛΛΑΙΟΣ	ΑΠΕΛΛΑΙΟΣ
Δεκέμβριος	ΠΟΣΕΙΔΕΩΝ	ΔΙΟΣΘΥΟΣ	ΑΓΝΩΣΤΟΣ

Οι μήνες και οι αντιστοιχίες τους με τους σημερινούς αναφέρονται παρακάτω:

Εκατομβαίων (30 ημέρες) 16 Ιουλίου - 15 Αυγούστου
Μεταγειτνιών (29 ημέρες) 16 Αυγούστου - 15 Σεπτεμβρίου
Βοηοδρομιών (30 ημέρες) 16 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου
Πυανεψιών (29 ημέρες) 16 Οκτωβρίου - 15 Νοεμβρίου
Μαιμακτηριών (30 ημέρες) 16 Νοεμβρίου - 15 Δεκεμβρίου
Ποσειδεών (29 ημέρες) 16 Δεκεμβρίου - 15 Ιανουαρίου
Γαμηλιών (30 ημέρες) 16 Ιανουαρίου - 15 Φεβρουαρίου
Ανθεστηριών (29 ημέρες) 16 Φεβρουαρίου - 15 Μαρτίου
Ελαφηβολιών (30 ημέρες) 16 Μαρτίου - 15 Απριλίου
Μουνιχιών (29 ημέρες) 16 Απριλίου - 15 Μαϊου
Θαργηλιών (30 ημέρες) 16 Μαϊου - 15 Ιουνίου
Σκιροφοριών (29 ημέρες) 16 Ιουνίου - 15 Ιουλίου

http://erroso.blogspot.com

Blast in Stockholm

13 December 2010 Last updated at 20:28 GMT

Share this page

• Facebook
• Twitter
• Share
• Email
• Print

Stockholm bomber 'aimed to kill many people'

Continue reading the main story

Continue reading the main story

Related stories

• UK search amid Sweden bomb probe
• Gardner: Sweden's lucky escape
• Profile: Taimour Abdulwahab al-Abdaly

A man who blew himself up in Stockholm was carrying three explosive devices and intended to kill as many people as possible, prosecutors say.

Chief prosecutor Tomas Lindstrand said police were "98% sure" that the man was Iraq-born Taimour Abdulwahab al-Abdaly.

Abdaly, 28, is believed to have died minutes after setting off a car bomb on Saturday. Two other people were hurt.

Seven US FBI bomb experts are heading to Stockholm to help the investigation, Sweden's intelligence agency said.

Although Abdaly was a Swedish citizen, he had been living in the UK.

British police have been searching a house in Luton, north of London, where Abdaly lived.

Mr Lindstrand said Swedish police were now trying to work out what the bomber's target had been before he blew himself up prematurely.

"He had a bomb belt on him, he had a backpack with a bomb and he was carrying an object that has been compared to a pressure cooker. If it had all blown up at the same time, it would have been very powerful," he said.

A car containing gas canisters blew up first in a busy shopping street in the area of Drottninggatan at 1700 local time (1600 GMT) followed minutes later by a explosion in a street about 300m (985ft) away that killed the bomber.

Abdaly was named as the registered owner of the car.

Click to play

Click to play

Swedish authorities: "We think we have the identity"

Mr Lindstrand said they believed the bomber had intended to kill "as many people as possible".

"Where he was headed... we don't know," he said.

"It is likely that something happened, that he made some kind of mistake [and] part of the bombs he was carrying went off and caused his death.

"This was during Christmas shopping in central Stockholm and he was extremely well-equipped when it came to bomb material. It is not much of a stretch to say he was going to a place with as many people as possible."

Mr Lindstrand said possible targets included the city's central train station or to Aahlens, a popular department store.

In a profile on the Muslim dating website Muslima, Abdaly said he was born in Baghdad and moved to Sweden in 1992, before arriving in the UK in 2001 to study.

He said he had got married in 2004 and had two young daughters.

"I want to get married again, and would like to have a big family. My wife agreed to this," he wrote.

Mr Lindstrand said Abdaly was completely unknown to Swedish security services before the blasts.

However, he pointed out: "He didn't live in Sweden; he lived in the UK. He left Sweden maybe 10 years ago."

'Distorted view'

Meanwhile, British police have been searching Abdaly's house in Luton. His wife and children are reported to live in the UK, although their exact whereabouts are not known.

It has emerged that Abdaly had attended the Luton Islamic Centre but left after other members accused him of having a "distorted view" of Islam.

A Swedish news agency has released an audio recording apparently made by Abdaly, in which he says oppression against Muslims in Europe will not be tolerated.

He refers to drawings of the Prophet Muhammad and to the presence of foreign soldiers - including Swedes - in Afghanistan.

If confirmed as a suicide bombing, the attack would be the first of its kind in Sweden.

Continue reading the main story

• In pictures: Stockholm blasts

Sweden's Prime Minister Fredrik Reinfeldt has said the attacks are unacceptable in Sweden's "open society", which he said was a democracy that respected different cultures.

The blast appears to have been of the same relatively unsophisticated nature as recent attempted attacks in New York, Glasgow and London, says BBC security correspondent Nick Childs.

Such attacks, carried out by individuals, are especially hard for the security agencies to trace and are an increasing cause for concern, he adds.

13 December 2010 Last updated at 19:41 GMT

Share this page

• Facebook
• Twitter
• Share
• Email
• Print

Stockholm suicide bomb attack: Lucky escape for Sweden

By Frank GardnerBBC security correspondent

Police are examining whether Abdaly was acting alone

Continue reading the main story

Related stories

• Mosque 'challenged bomber's view'
• Sweden bomber 'headed for crowds'
• In pictures: Stockholm blasts

Sweden has had a narrow escape. If last weekend's suicide bomber's plan had worked, his multiple explosives would have caused mass murder amongst Christmas shoppers in Stockholm.

Swedish investigators have concluded that the Iraqi-born bomber, Taimour Abdulwahab al-Abdaly, had three devices and was probably aiming for maximum casualties.

In the event, he triggered two explosions - a car bomb and one on his body - but he was the only one to be killed.

Pointing to the fact that the second device went off in a relatively quiet street, Sweden's chief prosecutor Tomas Lindstrand said it had probably gone off prematurely.

"He had a belt, he had a rucksack and he was carrying something and all these three things were bombs. And probably he did something by mistake.

"And it's a qualified guess, I think, that he aimed to explode these bombs where there were many people gathered," he said.

Attack preparation

Abdaly appears to have been unknown to the authorities in Sweden. He emigrated there from the Middle East in 1992 then moved to Britain in 2001.

He does not seem to have been flagged up in Britain as being of any particular concern, despite being effectively evicted in 2007 from the Luton Islamic Centre by his fellow worshippers who challenged his violent, extremist views.

But no-one reported him to the police and no-one in authority, it seems, detected his extremism from his postings on the social networking site Facebook.

Despite the fact that he was the only one to be killed by it, his attack would have taken careful preparation and planning.

'Lone wolf' scenario

It is similar to other failed attempts by jihadists to kill citizens in London's Haymarket and in the US.

In a farewell message Abdaly boasted of going to the Middle East "for jihad".

Investigators are now focussing their attention on whether he was a "lone wolf" operator or whether he may have had accomplices in the UK, Sweden and elsewhere, making him part of a wider network with possibly more targets planned.

An Islamist website has already hailed him as a martyr, denying that his attack was a failure, and claimed that he acted to fulfil a pledge made to the Islamic State of Iraq, al-Qaeda's affiliate in Iraq, to punish Sweden for sending troops to Afghanistan and for allowing the publication of a cartoon insulting the Prophet Muhammad three years ago.

Η Διάσκεψη της Τεχεράνης το 1943

Η Διάσκεψη της Τεχεράνης το 1943

Τσώρτσιλ, Στάλιν και Ρούσβελτ αποφάσισαν την απόβαση στη Νορμανδία
και χάραξαν με αδρές γραμμές τον μεταπολεμικό κόσμο
67 χρόνια πριν

Επιμέλεια: Νικος Xρυσολωρας

Στα μέσα του 1943, η ροή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχε πλέον αλλάξει υπέρ των Συμμάχων. Ωστόσο, τίποτε δεν είχε ακόμη κριθεί οριστικά. Στο Ανατολικό μέτωπο, ο Σοβιετικός Στρατός αναζητούσε ακόμη εναγωνίως στηρίγματα, υπό τη μορφή αντιπερισπασμού από την πλευρά της Δύσης. Ταυτόχρονα, καθώς διαφαινόταν ότι η πλάστιγγα θα γείρει αργά ή γρήγορα εις βάρος των ναζιστικών δυνάμεων, ξεκίνησαν και οι πρώτες ζυμώσεις για τη μορφή που θα ελάμβανε ο μεταπολεμικός κόσμος. Στις 28 Νοεμβρίου 1943, ξεκίνησε στην Τεχεράνη του Ιράν η πρώτη διάσκεψη «κορυφής» ανάμεσα στους ηγέτες των τριών μεγάλων δυνάμεων που πρωταγωνίστησαν στον πόλεμο εναντίον του Γ΄ Ράιχ. Στόχος της ιστορικής αυτής συνάντησης μεταξύ του Φραγκλίνου Ρούσβελτ, του Ιωσήφ Στάλιν και του Ουίνστον Τσώρτσιλ ήταν να οριστικοποιηθεί η στρατηγική των Συμμάχων για την τελική φάση του Πολέμου και ιδιαίτερα ο χρόνος της απόβασης στο Δυτικό μέτωπο, η οποία θα ελάφρυνε το βάρος του Κόκκινου Στρατού και θα σήμαινε την έναρξη της πορείας προς το Βερολίνο. Οι «τρεις μεγάλοι», όπως έμειναν γνωστοί στην ιστορία, αποφάσισαν τελικά ότι η απόβαση στη Νορμανδία θα πραγματοποιείτο τον ερχόμενο Μάιο. Με τη συμφωνία αυτή, επιβεβαίωσαν ότι στο εξής θα συνεργάζονταν στενά με σκοπό την οριστική και αποφασιστική ήττα της Γερμανίας. Συμβολικό επισφράγισμα της συμφωνίας τους ήταν και το «ξίφος του Στάλινγκραντ» το οποίο δώρισε ο Τσώρτσιλ στον Σοβιετικό ηγέτη, σε ένδειξη αναγνώρισης και σεβασμού του βρετανικού λαού για τη γενναιότητα που επέδειξαν οι κάτοικοι και οι στρατιώτες που υπερασπίστηκαν τη μαρτυρική ρωσική πόλη. Το σημαντικότερο ίσως όλων, όμως, ήταν ότι οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη άρχισαν να σχεδιάζουν σε αδρές γραμμές την εικόνα που θα ελάμβανε ο κόσμος μετά την ήττα των ναζί.

Οι «τρεις μεγάλοι» συζητούν μαζί για πρώτη φορά

Του Θανου Bερεμη*

Η εισβολή του Χίτλερ στη Σοβιετική Ενωση και η ταχεία προέλαση των γερμανικών δυνάμεων έκανε απαραίτητο τον ανεφοδιασμό του Ερυθρού Στρατού από την Ανατολή. Οι εξελίξεις αυτές έφεραν τους συμμάχους στο Ιράν, τον Αύγουστο του 1941. Η διπλή κατοχή του Ιράν εξασφάλισε στους Ρώσους τον έλεγχο των πέντε βόρειων επαρχιών και στους Βρετανούς την υπόλοιπη χώρα. Ο Ιρανός μονάρχης Ρέζα Σαχ αναγκάστηκε σε παραίτηση και τον θρόνο του σάχη ανέλαβε ο γιος του, Μοχάμεντ Ρέζα. Ο νέος σάχης υπέγραψε το 1942 συνθήκη συμμαχίας με τις κατοχικές δυνάμεις και το 1943 κήρυξε τον πόλεμο κατά της Γερμανίας. Οι Σοβιετικοί, έτσι, απέκτησαν σίγουρη οδό ανεφοδιασμού από την Ανατολή και οι Βρετανοί εγγύηση προστασίας των ιρανικών πετρελαιοπηγών σε περίπτωση κατάρρευσης του ρωσικού μετώπου.

Η διάσκεψη των τριών -Στάλιν, Τσώρτσιλ και Ρούσβελτ- στην Τεχεράνη, τον Νοέμβριο του 1943, υπήρξε προϊόν διαβουλεύσεων και διχογνωμίας, καθώς ο Στάλιν ήθελε να βρίσκεται κοντά στα πεδία των επιχειρήσεων της χώρας του, ενώ ο Ρούσβελτ δεν ήθελε να απομακρυνθεί υπερβολικά από τη βάση του. Ο Ρούσβελτ δέχθηκε τελικά την απαίτηση του Στάλιν ως χειρονομία αναγνώρισης της κρισιμότητας του πολέμου στη Σοβιετική Ενωση. Για τον Στάλιν, το ταξίδι αυτό ήταν το πρώτο που έκανε έξω από τα όρια της επικράτειάς του.

Οι σχέσεις και οι διαφορές

Οι σχέσεις ανάμεσα στους τρεις κατά τη διάσκεψη παρουσίασαν διακυμάνσεις. Η συνεργασία Αγγλων και Αμερικανών, όπως ήταν φυσικό, υπήρξε στενότερη απ’ ό,τι εκείνη των δύο με τον Στάλιν. Ωστόσο, η μακρά πείρα Βρετανών και Ρώσων στη διαχείριση αυτοκρατοριών επέτρεπε συχνά στον Τσώρτσιλ και τον Στάλιν να μιλάνε τη γλώσσα του ρεαλισμού που ξένιζε τον ιδεαλιστή Αμερικανό πρόεδρο. Η διατήρηση, εξάλλου, της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, μετά τον πόλεμο, που αποτέλεσε βασικό στόχο του Βρετανού πρωθυπουργού, έγινε σε ορισμένες περιστάσεις σημείο τριβής στις σχέσεις του με τον Ρούσβελτ.

Ο Τσώρτσιλ και ο Ρούσβελτ συναντήθηκαν έξι φορές σε ιδιωτικές διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ ο πρώτος πήγε μόνο δύο φορές στη Σοβιετική Ενωση για να συσκεφθεί με τον Στάλιν. Ο Ρούσβελτ ουδέποτε συνάντησε μόνος τον Στάλιν, εκτός από τις ιδιαίτερες συνομιλίες που είχαν στα διαλείμματα της διάσκεψης και αργότερα στη Γιάλτα. Οι τρεις μαζί συναντήθηκαν μόνο δύο φορές - στην Τεχεράνη και τη Γιάλτα (1945). Στο Πότσδαμ (1945), ο Ρούσβελτ είχε ήδη πεθάνει και ο Τσώρτσιλ είχε χάσει τις βρετανικές εκλογές και αντικατασταθεί από τον Ατλη.

Ο Ατλαντικός Χάρτης

Η σοβαρότερη διαφορά ανάμεσα στους δύο Δυτικούς ηγέτες προέκυψε από την υπογραφή του Ατλαντικού Χάρτη στις 12 Αυγούστου 1941. Ο Τσώρτσιλ αμφισβήτησε την πρόθεση του Ρούσβελτ σε συζήτηση της Βουλής των Κοινοτήτων (9 Σεπτεμβρίου 1941), επιμένοντας ότι το άρθρο 3, σύμφωνα με το οποίο οι λαοί του κόσμου είχαν δικαίωμα να επιλέξουν το πολιτικό καθεστώς της χώρας τους, δεν ίσχυε για τους υπηκόους των βρετανικών κτήσεων. Ο Στάλιν, ο οποίος δεν είχε αρχικά συνυπογράψει τον Χάρτη, διατύπωσε αντιρρήσεις ως προς το άρθρο 2, σύμφωνα με το οποίο αλλαγές στο εδαφικό καθεστώς απαιτούσαν τη συναίνεση των ενδιαφερόμενων λαών. Κύρια επιδίωξη του Σοβιετικού ηγέτη ήταν να εξασφαλίσει τις προσαρτήσεις στην ανατολική Ευρώπη που είχε πετύχει κατά την περίοδο του Γερμανο-Σοβιετικού Συμφώνου (1939-1940).

Στην Τεχεράνη, το 1943, οι συζητήσεις άνοιξαν με το πολεμικό θέατρο της Απω Ανατολής και τη βοήθεια προς τον Τσαγκ Και-σεκ εναντίον των ιαπωνικών δυνάμεων. Ο Ρούσβελτ έδειξε τον μεγαλύτερο ενθουσιασμό για κάθε μορφή αρωγής προς την Κίνα, ενώ ο Τσώρτσιλ αρνήθηκε να αναλάβουν οι Βρετανοί αμφίβιες επιχειρήσεις, νότια της Βιρμανίας, προς μεγάλη απογοήτευση των Αμερικανών. Αποφασίστηκε όμως και από τους τρεις η διάλυση της ιαπωνικής αυτοκρατορίας.

Ο Στάλιν, ο οποίος κατάφερε να θέσει προσημείωση σε ιαπωνικό λιμάνι νότια του Βλαδιβοστόκ και στα ιαπωνικά στενά της Τσουσίμα, άφησε να εννοηθεί ότι κάποια στιγμή η Σοβιετική Ενωση θα έβγαινε στον πόλεμο κατά της Ιαπωνίας. Η στιγμή αυτή θα ήταν μετά την ήττα της Γερμανίας.

Το Δυτικό Μέτωπο

Οι συζητήσεις για το πολεμικό θέατρο της Ευρώπης είναι δυνατόν να τοποθετηθούν σε τρεις κατηγορίες:

1) Την κοινή στρατηγική κατά της Γερμανίας.

2) Τα άλυτα πολιτικά προβλήματα που ανέκυπταν συνεχώς.

3) Τη δημιουργία διεθνών οργανισμών μετά τον πόλεμο.

Στην πρώτη κατηγορία κυριάρχησε η συζήτηση για τη μεγάλη απόβαση στη βόρεια Γαλλία με τον κωδικό Overlord. Ο Τσώρτσιλ απογοήτευσε τον Στάλιν, θέτοντας ως όρους της επιχείρησης τη σημαντική μείωση των Γερμανών στη βορειοδυτική Ευρώπη και την αδυναμία τους να μεταφέρουν περισσότερες από δεκαπέντε μηχανοκίνητες μεραρχίες στις γαλλικές ακτές. Πρότεινε, αντίθετα, επιχειρήσεις που θα αδυνάτιζαν τις γερμανικές δυνάμεις, όπως η απόβαση στην Ιταλία και στη νότια Γαλλία, η έξοδος της Τουρκίας στον πόλεμο (συνάντησε τη σθεναρή άρνηση του Ινονού), η ενίσχυση των αντιστασιακών ομάδων στα Βαλκάνια, ακόμα και χερσαίες επιχειρήσεις στη Σλοβενία και την Αυστρία.

Κάποιοι ιστορικοί, ιδιαίτερα της Αριστεράς, πιστεύουν ότι το κρυφό σχέδιο των Βρετανών ήταν να ματαιώσουν την απόβαση στη βόρεια Γαλλία και να στρέψουν τη συμμαχική επιχείρηση κατά των γερμανικών δυνάμεων, από τη δυτική Ευρώπη, στα Βαλκάνια. Με τον τρόπο αυτό θα απέτρεπαν τον μεταπολεμικό εγκλωβισμό βαλκανικών κρατών στο κομμουνιστικό στρατόπεδο. Ομως, τα στοιχεία που στηρίζουν την άποψη αυτή είναι αδύνατα για την περίοδο τουλάχιστον της Διάσκεψης στην Τεχεράνη.

Η επιμονή του Στάλιν στον περισπασμό της επιχείρησης Overlord υπήρξε το κύριο θέμα στις συζητήσεις των μεγάλων. Ο Στάλιν πίστευε δικαιολογημένα ότι μια επίθεση στα νώτα του εχθρού, θα μπορούσε να ανακουφίσει τον Ερυθρό Στρατό από την πίεση των γερμανικών μεραρχιών.

Ο κατακερματισμός της μεταπολεμικής Γερμανίας συζητήθηκε ευρύτατα με κύριους υποστηρικτές τον Ρούσβελτ και τον Στάλιν. Ο Τσώρτσιλ πίστευε ότι μια αποδυναμωμένη Γερμανία θα καθιστούσε τη Σοβιετική Ενωση την αδιαμφισβήτητη δύναμη στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Το θέμα έμεινε εκκρεμές για να συζητηθεί σε άλλη διάσκεψη. Ωστόσο, η εμμονή του Στάλιν στις εδαφικές του κτήσεις ανάμεσα στο 1939-40, επανερχόταν σε κάθε μνεία του εδαφικού καθεστώτος της μεταπολεμικής Ευρώπης. Επέμενε ακόμα να προσαρτηθεί στη Σοβιετική Ενωση το ανατολικότερο τμήμα της Πρωσίας, το Koenigsberg (σήμερα Καλίνινγκραντ), καθώς και τα εδάφη της Φινλανδίας που βρίσκονταν κοντά στην Πετρούπολη - Λένινγκραντ. Θεωρούσε τα τμήματα αυτά της Φινλανδίας απαραίτητα για τη σοβιετική ασφάλεια και τιμωρία των Φινλανδών για τη συμμετοχή τους στη γερμανική πολιορκία του Λένινγκραντ. Γενικά, ο Στάλιν υπονόμευε τις αρχές του Ατλαντικού Χάρτη, αφήνοντας τον μελλοντικό χάρτη της Ευρώπης στις ορέξεις των Συμμάχων μάλλον, παρά στην αυτοδιάθεση των κατοίκων.

Ανάμεσα στις άλλες αποφάσεις που οι τρεις έλαβαν από κοινού, υπήρξε και η δήλωση προς τον σάχη ότι οι συμμαχικές δυνάμεις θα αποχωρούσαν από το Ιράν αμέσως μετά το τέλος του πολέμου. Η δέσμευση αυτή τηρήθηκε κατά γράμμα.

Οι κυριότερες αποφάσεις

- Οι Παρτιζάνοι στη Γιουγκοσλαβία θα πρέπει να ενισχυθούν όσο είναι δυνατόν, με πολεμοφόδια, αλλά και με καταδρομικές επιχειρήσεις.

- Θα ήταν ευχής έργον από στρατιωτικής απόψεως να βγει η Τουρκία στον πόλεμο, στο πλευρό των Συμμάχων, μέχρι το τέλος του 1943. Αν γίνει αυτό και η Βουλγαρία επιτεθεί στην Τουρκία, τότε η ΕΣΣΔ θα κηρύξει αυτομάτως τον πόλεμο στη Βουλγαρία.

- Η επιχείρηση OVERLORD (απόβαση στη Νορμανδία) θα ξεκινήσει τον Μάιο του 1944, παράλληλα με μία εισβολή στη Νότια Γαλλία. Ταυτόχρονα, οι σοβιετικές δυνάμεις θα αντεπιτεθούν στο ανατολικό μέτωπο, ώστε να εμποδίσουν τη Γερμανία να αποσπάσει δυνάμεις στα δυτικά.

- Οι τρεις χώρες συμφώνησαν ότι οι ηγεσίες των ενόπλων δυνάμεών τους θα πρέπει στο εξής να συνεργάζονται στενά ως προς τον σχεδιασμό των επιχειρήσεων στην Ευρώπη.

* Ο κ. Θάνος Βερέμης είναι αντιπρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ.