Goldman Sachs: "Κόβει" τιμές-στόχους για 9 τράπεζες!

Είναι γνωστό το παιχνίδι τους, το ζητούμενο είναι χρονικά να ξέρουμε ποτέ να μπούμε!!!!! Και αυτό το απαντάει πρώτα η Αστρολογία, και μετά η Τεχνική ανάλυση, και αυτό το βλέπει όταν πια εχει ξεκινήσει, και ποτέ δεν θα σου πει το ποτέ να βγεις, η Αστρολογία σου το λέει. Πάντα η αστρολογία είναι πιο μπροστα!..!..!..!

Goldman Sachs: "Κόβει" τιμές-στόχους για 9 τράπεζες, απο το capital.gr

Σε μειώσεις των τιμών-στόχων 9 συνολικά, ελληνικών και κυπριακών τραπεζών, προχώρησε η Goldman Sachs.

Ειδικότερα, όπως προκύπτει από έκθεση του οίκου με ημερομηνία 23 Ιουνίου για τις ευρωπαϊκές τράπεζες με τίτλο «Τα stress-tests συμβάλλουν στην διαφάνεια για τις ιδιωτικές και τις κρατικές τράπεζες» θέτει τις εξής τιμές-στόχους:

- Για την Τράπεζα Πειραιώς θέτει νέα τιμή-στόχο στα 3,70 ευρώ, από τα 4,30 ευρώ προηγουμένως, με σύσταση “sell”.

- Για την Εθνική Τράπεζα θέτει νέα 12μηνη τιμή-στόχο στα 9,30 ευρώ, από τα 10,10 ευρώ πριν, επίσης με σύσταση “sell”.

- Για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο θέτει νέα 12μηνη τιμή-στόχο στα 2,30 ευρώ, από τα 3,3 ευρώ προηγουμένως, με σύσταση “sell”.

- Για την Eurobank θέτει νέα τιμή-στόχο στα 4,50 ευρώ, από τα 5,1 ευρώ πριν με σύσταση “neutral”.

- Για την Alpha Bank θέτει νέα τιμή-στόχο στα 4,30 ευρώ από τα 4,90 ευρώ πριν, με σύσταση “neutral”.

- Για την ΑΤΕ μειώνει την τιμή-στόχο στα 0,45 ευρώ, από τα 1,2 ευρώ πριν, με σύσταση “sell”.

- Για την Τράπεζα Κύπρου μειώνει την τιμή-στόχο στα 4 ευρώ, από τα 4,3 ευρώ πριν, με σύσταση “neutral”.

- Για την Marfin Popular Bank θέτει νέα τιμή-στόχο στα 1,40 ευρώ από τα 1,90 ευρώ προηγουμένως, με σύσταση “neutral”.

- Για την Ελληνική Τράπεζα θέτει νέα τιμή-στόχο στα 0,95 ευρώ, από τα 1,3 ευρώ πριν, με σύσταση “neutral”.

Άφθονος φθόνος και stop loss - από το capital.gr , αντιγραφώ

Παρασκευή 21/05/2010 09:54

link εδω

Χθες, έγινα μάρτυρας μιας θλιβερής σκηνής, σε κάποιο υποκατάστημα τράπεζας. Μια άνεργη μητέρα, με άνεργο σύζυγο, έσπασε τον αποταμιευτικό λογαριασμό της φοιτήτριας κόρης της, με τις λίγες εκατοντάδες ευρώ και τα απέσυρε για να περάσουν λίγες μέρες.

Την ίδια στιγμή φώναζε αγριεμένη στη διευθύντρια: «Θα σας σκοτώσουμε όλους. Αφού δεν έχω εγώ να ζήσω να μη ζήσετε κι εσείς. Να μην έχει κανένας σας». Λυπηρότατο γεγονός, απειροελάχιστο δείγμα όσων ανιστόρητων θα επακολουθήσουν….

Πάμπολλα γράφονται και περισσότερα λέγονται για την κρίση από καλοπροαίρετους και μη, ιδιοτελείς ή όχι, δίκαια ή άδικα εξοργισμένους, αργυρώνητους, πληρωμένους αδρά ή κατευθυνόμενους. Κοινώς, επικρατεί πανδαιμόνιο, όργιο φημών και χαοτικός αποπροσανατολισμός.

Ασφαλώς ως λαός δεχόμαστε πρωτόγνωρα καταιγιστικά πυρά και θανατηφόρα πλήγματα, που εναλλάσσονται εμβόλιμα με κάποιες ανάσες ζωής, προσδιορισμένες ανά τακτά χρονικά διαστήματα από τους επιτηρητές μας.

Απλά, αγοράσαμε χρόνο, μεταθέσαμε το πρόβλημα, μετατοπίσαμε τις ευθύνες και βαδίζουμε σαν απολωλότα πρόβατα «επί σφαγή» χωρίς άλλη επιλογή.

Αυτοί που γνωρίζουν – και είναι πολλοί οι δοσίλογοι - ας δώσουν λόγο, πρώτα στον εαυτό τους, στα παιδιά τους και στους γονείς τους. Είναι το μεγαλύτερο βασανιστήριο. Από όλους μπορούν να κρυφτούν, απ΄ τον εαυτό τους ποτέ. Και το αξίωμα «έστι δίκης οφθαλμός ος τα πανθ΄ ορά» δεν θα πάψει να τους θυμίζει πως κανείς δε γλιτώνει από τη «θεία Δίκη» και τη λαϊκή κατακραυγή.

Βαλλόμαστε πανταχόθεν. Ένας ληστρικός Αρμαγεδδώνας σαρώνει το έθνος. Αναμφίβολα, έρχονται ισοπεδωτικές αλλαγές προς τα χειρότερα, καθώς μειώνεται δραματικά το βιοτικό επίπεδο του Έλληνα.

Ο τόπος που ανέδειξε το «μέτρον άριστον» έπεσε θύμα της υπερβολής του. Η γεννήτρια χώρα της τραγωδίας ζει το δικό της δράμα.

Η έλευση της κάθαρσης απασχολεί το διεθνές στερέωμα περισσότερο από μας. «Την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν», το λυτρωμό στις τραγωδίες, δηλαδή, συνόδευε πάντα φόβος πολύς, οδύνη και στεναγμός.

Τα κεφάλια μας γέμισαν νούμερα για κατά κεφαλήν χρέη, φόρους και δάνεια.

Οι τσέπες μας απόκτησαν, ετσιθελικά, συνεταίρους - ταχυδακτυλουργούς στην εξαφάνιση του εισοδήματος - το υπερχρεωμένο κράτος και τους ανελέητους δανειστές.

Η ψυχολογία βομβαρδίζεται από ασύστολα σενάρια τρομολαγνείας, πανικού, αβεβαιότητας, καταρράκωσης του ηθικού.

Οι καρδιές γέμισαν θλίψη. Μας παίρνουν τη χαρά. Στραγγίζουν την ενέργεια. Μπλοκάρουν τη δημιουργικότητα, σπάνε την έμπνευση. Θέλουν μερδικό στη ζωή μας, στους κόπους μας, στο αίμα μας, στην ελευθερία μας. Αλυσοδέσανε τα όνειρά μας, φρενάρουν τις ελπίδες των παιδιών μας.

υπερβολή της διεθνούς δυσφημιστικής καμπάνιας, οι λοιδορίες και ο διασυρμός της χώρας πλήττουν ανεπανόρθωτα την εθνική της αξιοπρέπεια.

Λαός χωρίς άρτο, σε λίγο, ο ελληνικός, καλείται να ζήσει μόνο με θεάματα. Έτσι στην αρένα της διάσπασης έπεσαν ορυμαγδόν οι πρώτες εριστικές διχογνωμίες, οι πρώτες εμπρηστικές αλληλοκατηγόριες μεταξύ κομμάτων, φατριών, φοροφυγάδων και λοιπών συγγενών της στυγερής και πνιγηρής διαπλοκής.

Το δόγμα «φωτιά στην Αθήνα, αίμα στο λαό» προαλείφεται να αντικαταστήσει το παντεσπάνι που έτρωγε αντί για ψωμί τον τελευταίο καιρό ο ατίθασος ετούτος λαός. Ενώ κάνει όσους ποντάρουν στη χρεοκοπία μας να τρίβουν περιχαρείς τα χέρια τους, όπως ο Πιλάτος «από του αίματος των αθώων τούτων».

Σε οργουελική ατμόσφαιρα το πλήθος κατευθύνεται στην εμπαθή λογική να τρέφεται με αίμα, όπως στην εποχή του Νέρωνα. Η απομάκρυνση δαιμόνων και οι μάγισσες που πρέπει να καούν στην πυρά αναβιώνουν αποπροσανατολίζοντας τα πλήθη.

Διαφήμιση του 1932

Δεν είναι μόνο η ζωή και η ιστορία που κάνουν κύκλους. Είναι και οι οικονομίες των κρατών και τα χρηματιστήρια που ακολουθούν, επίσης, ελικοειδείς κύκλους όπως τα σπειροειδή ελατήρια. Κύκλους που ποτέ δεν τέμνονται.

Ας φαίνεται πως διαγράφουν μία απλή τροχιά. Κι ας δίνουν την εντύπωση του σκύλου που κυνηγάει την ουρά του. Στην πράξη η ολοκλήρωση ενός κύκλου, αποτελεί εξέλιξη που οδηγεί στο αμέσως επόμενο επίπεδο.

Οι κρίσεις τελικά είναι πολύ πιο συνηθισμένα φαινόμενα απ΄ ότι νομίζουμε. Μιας τέτοιας ανείπωτης κρίσης θεατές και νεομάρτυρες βρεθήκαμε ιστορικά οι Έλληνες του 2010, στον ειδεχθή ρόλο του πειραματόζωου, αρμενίζοντας εξολοκλήρου σε αχαρτογράφητα ύδατα.

Είναι βέβαιο πως το παγόβουνο έχει εντοπιστεί και κατευθύνεται ακάθεκτο προς το κλυδωνιζόμενο σκάφος της δύσμοιρης πατρίδας. Πρόκειται για τεράστιο παγόβουνο, ακριβώς λίγο πριν την πρόσκρουση.

Κι ενώ η παγκόσμια οικονομία προσπαθεί να προλάβει τα χειρότερα, τα οικονομικά της Ελλάδας, φαλιρισμένα τεχνηέντως και σκοπίμως από χρόνια, βρίσκονται στη χειρότερη καμπή των τελευταίων πενήντα χρόνων, κάτω από το οριακό σημείο μηδέν.

Καλό θα είναι να μην αφήνουμε τίποτα να περνά αφιλτράριστο. Να μη δεχόμαστε τίποτα άκριτα. Και τίποτα δεν μας σώζει τελεσίδικα πέρα από τη διατήρηση του αρραγούς κοινωνικού ιστού χωρίς τη διάβρωση που το κοινωνικό μίσος επιφέρει.

Στην τραγική αυτή συγκυρία για τον τόπο μας επιβάλλεται όποιος αρθρώνει λόγο να το κάνει με βαθιά επίγνωση πως φέρνει ένα μήνυμα γνώσης, πως ανοίγει ένα παράθυρο ανακούφισης. Αλλιώς «το σιγάν κρείττον εστί του λαλείν».

Ζ ω ή σ α ν χ ρ η μ α τ ι σ τ ή ρ ι ο

Οι άνθρωποι με εμπειρία χρηματιστηρίου λένε - και το εννοούν - πως το χρηματιστήριο είναι ζωντανό και απρόβλεπτο όπως η ζωή. Σε συνεχή ροή και κινητικότητα, με διαρκή εξέλιξη, με συγκινησιακές φορτίσεις θετικές ή αρνητικές όπου ο ενθουσιασμός του κέρδους δίνει τη θέση του στην κατάθλιψη της ζημιάς. Αποδεδειγμένα είναι ένα ποτάμι που ποτέ δε γυρίζει πίσω.

Αντιστρέφοντας το αξίωμα αυτό και θεωρώντας τη ζωή σαν χρηματιστήριο καλούμαστε να επενδύσουμε στα θετικά και να θωρακιστούμε διπλά στον επερχόμενο εξοντωτικό τυφώνα επιστρατεύοντας θετικούς και ευεργετικούς συλλογισμούς:

Όπως τα χρηματιστήρια δεν κλείνουν σε μια χρεοκοπία έτσι και η ζωή δεν σταματά, τα κράτη δεν χάνονται και η Ελλάδα δεν πεθαίνει.

Η ενεργοποίηση του stop loss σώζει περιουσίες στα χρηματιστήρια. Stop loss χρειάζεται και στη ζωή του κάθε Έλληνα άμεσα. Φραγμός στην εμπάθεια, φραγή στο κοινωνικό μίσος και stop loss στον άφθονο φθόνο το δηλητηριώδες αυτό σαράκι που κατατρώει τις καρδιές των Ελλήνων από τα χρόνια των Περσικών πολέμων.

Απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι όλοι οι αρχηγοί των νικηφόρων πολέμων κατά των Περσών κυνηγήθηκαν ανελέητα. Ο Μιλτιάδης πέθανε καταδικασμένος στη φυλακή από γάγγραινα, ο Θεμιστοκλής εξοστρακισμένος φιλοξενήθηκε από τους εχθρούς του στην Περσία κι ο Παυσανίας καταδικασμένος σε θάνατο πέθανε από ασιτία μέσα στο ναό όπου κατέφυγε ως ικέτης!

Ε π ι λ ε γ ό μ ε ν α

Ο Σπαθάρης δεν κηδεύτηκε δημοσία δαπάνη. Δια-σπάθιση χρήματος θεωρήθηκε. Τι φόρο τιμής να προσδοκά από «καραγκιόζηδες» ένας πατριάρχης καραγκιοζοπαίχτης;

Το πορνό βίντεο της κ. Ντούβλη χρεώνεται μόνο με 5,5% ΦΠΑ. Τα θεάματα που λέγαμε, ελλείψει του άρτου και του θεάτρου. Ελλείψει παιδείας και παιδιάς…

Οι πάνες των μωρών, όμως, θα φορολογούνται με 21% φορολογία. Είδος πολυτελείας οι νέες ζωές στην Ελλάδα. Για την υπογεννητικότητα, βρε λαέ βασανισμένε… Φόρος πολυτελείας λέγεται αυτός!

«Καρβελιστάν – Ψινακιστάν» είναι ο τίτλος για τη βραδινή υπερπαραγωγή άλλου μεγάλου καναλιού. Η Ελλάδα τελικά έχει ταλέντο! Στη χρεοκοπία. Αξιών, θεσμών, λαού, γενεών!

Έτσι ενημερώνονται οι Έλληνες τα μεσημέρια της κρίσης, λίγο πριν τη μοιραία πρόσκρουση στο παγόβουνο.

Μια πρόχειρη φευγαλέα ματιά ήταν αυτή στη μεσημεριανή τηλεόραση, στις 3:00 μ.μ. της Τετάρτης, 20/5/2010.

Και δεν μου άφησε περισσές ελπίδες πως η κάθαρση της τραγωδίας στον τόπο του «άφθονου φθόνου» θα είναι άνευ φόβου και άνευ πόνου!

Αθήνα 1906

Πληροφορίες για την ιστορία του παλιού Ελληνικού Χρηματιστηρίου θα βρείτε στο λεύκωμα:

Αγώνας Ευθύνης

Σωματείον Χρηματιστηρίου Αθηνών

Κινέζοι και Άραβες κομάντος για την σωτηρία της Ελλάδας!

Κινέζοι και Άραβες κομάντος για την σωτηρία της Ελλάδας!

Κινέζοι και Άραβες έρχονται στην Ελλάδα για να κάνουν επενδύσεις και να σώσουν τη χώρα από την εσχατιά της χρεοκοπίας. Οι ειδήσεις αυτές δημιουργούν κλίμα αισιοδοξίας στον δοκιμαζόμενο από την κρίση ελληνικό λαό και βάσιμες ελπίδες ότι με τη βοήθεια των παραδοσιακών μας φίλων θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τη δίνη των σημερινών μας προβλημάτων. Η κυβέρνηση μπορεί να μη μιλάει με τους Έλληνες επιχειρηματίες, αλλά στο εξωτερικό σκίζει! 



Αυτό μπορούμε να το αντιληφθούμε από μία κάποια οπτική πλευρά: Οι Έλληνες επιχειρηματίες θεωρούνται «λαμόγια», εκπρόσωποι του «ληστρικού καπιταλιστικού κεφαλαίου». Κι επιπλέον, ελλοχεύει ο κίνδυνος κάποιος εξ αυτών, των Ελλήνων επιχειρηματιών, να διεκδικήσει στο μέλλον μερίδιο της δόξας από την πιθανή οικονομική ανάταση της χώρας. 


Αντιθέτως, οι Κινέζοι δεν είναι δεξιοί καπιταλιστές, αλλά συντηρούν άσβεστη τη φλόγα του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος. Τι πιο λαμπρό από το να καταλάβουν πράγματι τον Πειραιά και οι εργάτες να πηγαίνουν χαρούμενοι στην εργασία τους τραγουδώντας την τρίτη διεθνή και περνώντας ανάμεσα από τα κόκκινα λάβαρα; 
 


Θα μας πείτε ότι οι επενδύσεις είναι επενδύσεις και ότι το χρήμα δεν έχει οσμή και πατρίδα. Θα συμφωνήσουμε απόλυτα μαζί σας και θα σας επισημάνουμε ότι ήμασταν σταθερά υπέρ της επένδυσης της Cosco στον Πειραιά και υπέρ οποιασδήποτε άλλης επένδυσης. Αυτό που μας ενοχλεί είναι το γεγονός ότι δημιουργούνται μυθεύματα για άγνωστο λόγο και σκοπό. 



Η ιστορία ξεκίνησε όταν τα spreads πήραν την ανιούσα. Ξένος οίκος έφερε στην κυβέρνηση πρόταση να πουληθούν ελληνικά ομόλογα στην Κίνα. Ο αμερικανικός Οίκος έκανε τη δουλειά του, αλλά οι Κινέζοι δεν «αγόρασαν». Κι ήταν δικαίωμά τους να μην αγοράσουν. Όπως και είναι δικαίωμά τους τώρα να ζητούν πολλά ανταλλάγματα για να κάνουν επενδύσεις στη χώρα μας. 



Το ερώτημα είναι ποιες άλλες εναλλακτικές έχει η κυβέρνηση. Αν μετά τους Κινέζους και τους Άραβες (ειδικά από τους τελευταίους περιμέναμε πολλά και πήραμε μέχρι σήμερα ένα απόλυτο τίποτα και παρά το κόστος που πληρώσαμε ως χώρα από τις θέσεις του Ανδρέα Παπανδρέου) απευθυνθούμε στους Βραζιλιάνους και στους Ινδούς, τότε κάτι θα πηγαίνει λάθος με εμάς. Όχι γιατί είναι κακό να αναζητάς επενδυτές, αλλά είναι τουλάχιστον αστείο να μην ψάχνεις καταρχήν στο σπίτι σου πριν αποφασίσεις να πας στη διπλανή πόλη... 



Η κυβέρνηση, λοιπόν, έχει δείξει μέχρι σήμερα μία δυσκολία να έρθει σε επαφή με τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας. Αλλά έτσι δεν γίνεται δουλειά! Η προσέγγιση του θέματος μας θυμίζει έντονα τους χειρισμούς που έγιναν την δεκαετία του ΄80. Και τότε ο Ανδρέας Παπανδρέου αναζητούσε επενδυτές στη Μέση Ανατολή και μεταξύ των Ελλήνων ομογενών. Το ξαναλέμε ότι δεν είναι λάθος. Το λάθος είναι να γυρίζουμε την πλάτη στους ανθρώπους που έχουν κάθε λόγο να ενδιαφέρονται για την πρόοδο της χώρας και να ψάχνουμε να βρούμε σωτήρες ανά τον κόσμο... 



Θανάσης Μαυρίδης

thanasis.mavridis@capital.gr

Σημερα .... τα Νεα!!!!

Νωριτερα εμεις δειτε εδω.....

_____

κ.Παπακωνσταντίνου γιατί δεν λέτε στον κόσμο ότι δεν αποφύγαμε την πτώχευση;

Πέμπτη, 20 Μαΐου 2010

κ.Παπακωνσταντίνου γιατί δεν λέτε στον κόσμο ότι δεν αποφύγαμε την πτώχευση;

Γιατί δεν λέει κάποιος την αλήθεια ότι τον Αύγουστο η χώρα μπορεί να πτωχεύσει αν δεν λάβουμε τα απαραίτητα ΝΕΑ μέτρα που ζητάει το ΔΝΤ;
Καμία άλλη δόση δεν θα πάρουμε αν συνεχίσουμε έτσι και μας αφήνουν πάλι να κοιμόμαστε. Είναι έτσι κ.Παπακωνσταντίνου ή όχι; Η Ελλάδα ΔΕΝ έχει ξεπεράσει τον σκόπελο της πτώχευσης και το θέμα καταλαγιάζει ενώ έπρεπε να ήταν ακόμα στην κορυφή των ΜΜΕ.
Share on Facebook

EUR/USD

Νομίζω ότι είναι βαρετό να σας αναλύσω μια ολόκληρη κουβέντα που είχα με ένα φίλο μου. Θα σας πω το σημαντικό. Και άφορα την ισοτιμία εύρω δολαρίου, διοτι κάπου κοντά στις 23/5^ου ή έστω από τις 24/5^ου, αναμένετε να είναι στην περιοχή του 1,20, (να χτυπήσει στα πιο χαμηλά της ισοτιμίας) και έκτοτε να αρχίσει μια ανοδική πορεία. Που για το βραχυπρόθεσμο ορίζοντα έχει μια διάρκεια τασης για 6 εβδομάδες.

Οταν ξερεις αστρολογια τα λιγα λογια ειναι Σοφια!

Οταν ξερεις αστρολογια τοτε λειτουργει....

Για οσους εχουν την αστρολογια μονο για γκομενικα ζητηματα τοτε δεν ξερουν τι ειναι Αστρολογια.Διαβαστε την αναλυση του ωροσκοπιου του Ευρω που αναρτηθηκε στις 16.2.2010 και δειτε την δυναμη της Κοσμικης Αστρολογιας.Περισσοτερα διαβαστε εδω

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: 1 τρισεκατομμύριο τελικά η βοήθεια

Του Ιωάννη Τουτουδάκη O ένας ακολουθεί τον άλλο και όλοι μαζί βαδίζουν ολοταχώς προς την πληθωριστική άβυσσο, όπως έχει διαφανεί καθαρά από τις προθέσεις του συστήματος εξαρχής. Μετά το αμερικανικό πολιτικό σύστημα που υπερασπίζεται το δόγμα «δεν κλείνει κανείς» - ασχέτως κόστους - οι ευρωπαίοι ομόλογοι τους πράττουν τα ίδια και χειρότερα. Η διαφορά των δικών μας με την άλλη όχθη του Ατλαντικού είναι ότι εκεί το γνωρίζουν το παιχνίδι. Εδώ απλά τους αντιγράφουν, με λάθη και με μεγαλύτερο κόστος. Πόσες πιθανότητες επιτυχίας έχει το «σχέδιο διάσωσης», όχι της χώρας, αλλά της αξιοπιστίας της Ευρώπης όταν παρακολουθείς τους εμπλεκόμενους να «διαπραγματεύονται»; Μέσα σε ένα μήνα για την Ελλάδα είχαμε την εξής ασύλληπτη ροή εξελίξεων: Στην αρχή η χώρα δεν χρειαζόταν βοήθεια από κανένα. Μετά χρειαζόταν βοήθεια αλλά δεν την ζητούσε και η Γερμανία αντιδρούσε. Ύστερα την ζήτησε και γύρω στα 40 δισεκατομμύρια ευρώ ήταν θεωρητικά προς διάθεση. Η Γερμανία αντιμετώπιζε αντιδράσεις στο εσωτερικό της. Την τελευταία εβδομάδα μάθαμε ότι καλό είναι το πακέτο να ανέλθει στα 110+ (;) δισεκατομμύρια και η Γερμανία πείστηκε να συμβάλλει (;) Θεωρείτε ότι τελειώσαμε; Αμφιβάλλω εξαιρετικά. Θεωρείτε ότι οι διαχειριστές της κρίσης εγχωρίως και στο εξωτερικό έχουν κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο στο μυαλό τους; Αμφιβάλλω εκ νέου. Γιατί να πιστέψουμε ότι τώρα βρέθηκε η λύση για να βγει η χώρα από το αδιέξοδο; Η Πορτογαλία θα συνεισφέρει σε πρώτη φάση 800 εκατομμύρια για την Ελλάδα. Αύριο που θα χρειαστεί βοήθεια η Πορτογαλία, θα πάρει η Ελλάδα νέα μέτρα για να τις δώσει τα 800 εκατομμύρια πίσω; Τι θα κάνουμε δηλαδή; Θα ανταλλάσσουμε δανεικά; Ασύλληπτες αστειότητες. Παρεμπιπτόντως οι Γερμανοί περνάνε εσπευσμένα από τη Βουλή το πακέτο βοήθειας 8,5 δισεκατομμυρίων αν κατάλαβα σωστά και τα 110 ή όσα λέει ο καθένας δισεκατομμύρια είναι άγνωστο αν θα εκταμιευτούν. Ούτως ή άλλως αφού έκαστος λέει ό,τι θέλει καλό να ανακοινωθεί 1 τρισεκατομμύριο ευρώ βοήθεια και εις αντάλλαγμα να κοπούν 6 μισθοί από το δημόσιο. Φαιδρότητες. Τα χρήματα λείπουν. Δύο λύσεις υπάρχουν: χρεοκοπία ή τύπωμα. Οτιδήποτε άλλο είναι μηχανική υποστήριξη σε κλινικά νεκρό. Το πολιτικό σύστημα αρνείται να αποδεχθεί ότι το δυτικό καπιταλιστικό μοντέλο ανάπτυξης, στηριζόμενο στο δανεισμό για την χρηματοδότηση πλασματικής ανάπτυξης, χρεοκόπησε και συνεχίζει να το στηρίζει στην εντατική αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο κόστος και καθυστερώντας τον αναπόφευκτο λογαριασμό. Έτσι προτείνεται (επιβάλλεται καλύτερα) στη χώρα να εξαθλιώσει συλλήβδην τους εργαζόμενους και τους φορολογουμένους για να συνεχίσει να εξυπηρετείται ένα δυσβάσταχτο χρέος, που είναι αδύνατο να αποπληρωθεί, και να συντηρεί τις ορδές δημοσίων υπαλλήλων και ένα σπάταλο, διεφθαρμένο κράτος. Λύσεις υπάρχουν αλλά χρειάζεται όραμα και τόλμη που δυστυχώς το πολιτικό σύστημα δεν διαθέτει. Πρώτον και κυριότερο πρέπει να γίνει άμεση αναδιάρθρωση του χρέους σε μακρότερης διάρκειας με διαγραφή ενός ποσού. Η χώρα είναι αδύνατο να ανασάνει και κινδυνεύει να διαλυθεί κοινωνικά αν συνεχίσει να εξυπηρετεί χρέος άνω των 300 δισεκατομμυρίων το οποίο ακόμη και αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με τις προβλέψεις θα συνεχίσει να αυξάνεται. Να μην σκεφτούμε καν τι θα γίνει αν ανέβουν μελλοντικά τα επιτόκια. Η κίνηση αυτή θα είναι δίκαιη και ειλικρινής αφού με το να υπόσχεται κανείς ότι μπορεί να συνεχίσει να αποπληρώνει συνεχίζει να εξαπατά όπως και στο παρελθόν. Απολύτως δίκαιο και ηθικό είναι οι πιστωτές να υποστούν μερική ζημία καθώς γνώριζαν ότι δάνειζαν μια χώρα με προβλήματα και για αυτό το λόγο άλλωστε έπαιρναν μεγαλύτερες αποδόσεις όλα τα προηγούμενα χρόνια. Αν ήταν ηθικό και δίκαιο να μην χάνουν ποτέ τότε δεν θα υπήρχε λόγος ύπαρξης των «spreads» και όλοι θα έπρεπε να δανείζονται όπως η Γερμανία. Η ηθική του κέρδους είναι το ρίσκο. Αμέσως μετά θα έπρεπε να ζητηθεί βοήθεια από τους ευρωπαίους για το πρώτο διάστημα μέχρι να ξεπεραστεί το σοκ της αναδιάρθρωσης. διότι είναι δεδομένο ότι μετά από λίγα χρόνια τα πρόβατα, που λέγονται θεσμικοί επενδυτές πάλι θα ξαναδάνειζαν την χώρα για επιτόκιο 1% μεγαλύτερο από αυτό που πληρώνει η Γερμανία. Έτσι τα σκληρά μέτρα θα ήταν δίκαια διότι τις συνέπειες θα καλούνταν να τις πληρώσουν ΟΛΟΙ. Επιπλέον θα υπήρχε και το ηθικό υπόβαθρο για την λήψη και σκληρότερων μέτρων που απαιτούνται για τη μείωση του δημοσίου τομέα. Τώρα ο κάθε έλληνας, που του αρέσει να φταίνε όλοι οι υπόλοιποι για το χρέος που δημιούργησε εκτός από τον ίδιο, αποκτά το δικαίωμα να μεταθέτει τις ευθύνες σε ξένες σκοτεινές δυνάμεις και κέντρα εξουσίας. Πόσα έτη φωτός μπροστά ήταν άραγε ο πατέρας του σημερινού πρωθυπουργού όταν τα έλεγε πριν 30 χρονιά; Αυτό θέλει ο λαός, να τον παραμυθιάζουν, όπου μπορεί να γλιτώνει φόρους και στο αδιέξοδο εξιλαστήρια θύματα. Ανέχεται έτσι τους αυλοκόλακες δημοσιογράφους που του χαϊδεύουν τα αυτιά, οι οποίοι πριν μερικά χρόνια έκριναν ανίκανο τον Γ. Παπανδρέου να κυβερνήσει διότι ήταν «Γιωργάκης» και έπεφτε από το ποδήλατο ενώ τώρα έγινε «Γιώργος», ικανότατος πρωθυπουργός. O «Γιώργος», ο οποίος άλλαξε άποψη για τα μέτρα που χρειάζεται η χώρα ουκ ολίγες φορές τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ πριν τις εκλογές διατυμπάνιζε ότι τα χρήματα υπήρχαν. Αυτό βέβαια δεν ενοχλεί τους αυλοκόλακες της εξουσίας. Αντίθετα ο σοβαρός, στιβαρός πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, που έχει εξαφανιστεί από προσώπου γης, κάνοντας μπάνιο στη θάλασσα. έγινε εν μία νυκτί κουρασμένος «Κωστάκης». Η Αριστερά στο απυρόβλητο διότι δεν κυβέρνησε αλλά αν μπορούσε θα συμφωνούσε σε 9 εκατομμύρια δημοσίους υπαλλήλους να εξυπηρετούν τους υπόλοιπους 1 εκατομμύριο πολίτες. Ο λαϊκισμός του «φέρτε πίσω τα κλεμμένα» συνεχίζεται. Ποια κλεμμένα; 1-2-3 δισεκατομμύρια; Μέχρι τα 300 δισεκατομμύρια από την αλόγιστη σπατάλη 30 ετών; Ο λαός φταίει για όλα και το πολιτικό σύστημα είναι κατ’ εικόνα του. Αυτοί οι πολιτικοί του αξίζουν. Για όσους σπέρνουν τον πανικό του τι θα γινόταν αν δεν μας δάνειζαν οι Ευρωπαίοι μετά το θεωρητικό χρεοστάσιο: μια ηγεσία με όραμα θα είχε φροντίσει να συζητήσει και με άλλους πόλους διεθνώς, όπως οι Ρώσοι και οι Κινέζοι. Να έρθει και ένα καράβι με κόκκινη σημαία να αρμενίζει στο Αιγαίο και ίσως μετά δεν θα ήταν τόσο αναγκαίοι οι ετήσιοι εξοπλισμοί ύψους 16 δισεκατομμυρίων…. Ένα προνομιακό οικόπεδο είναι η χώρα και αφού τόσα χρόνια ξεπουλιέται κομμάτι – κομμάτι ας γίνει αυτό τουλάχιστον ακριβά με όρους και ευνοϊκά ανταλλάγματα, όχι αποικιοκρατικά όπως γίνεται σήμερα. Άλλωστε τώρα νοιώθετε εθνικά υπερήφανοι που ο έλληνας πρωθυπουργός αναφέρει ότι έπεισε τους αλλοδαπούς αφέντες προχθές να μην κόψουν μισθούς από τον ιδιωτικό τομέα; Πόσο πιο χαμηλά έχει δηλαδή; Η εθνική υπερηφάνεια εξαντλείται στο ότι θα πληρωθούν τα χρέη; Το βασικό ζητούμενο της χώρας είναι να δημιουργήσει εκ νέου μια παραγωγική βάση και να ενισχύσει τον τουρισμό της για να σταματήσει την αιμορραγία του ισοζυγίου συναλλαγών. Αυτό γίνεται μόνο με υποτίμηση. Η Ελλάδα έπρεπε να αποχωρήσει προσωρινά από την ευρωζώνη, να αναπροσαρμόσει την ισοτιμία και να επανέλθει στο μέλλον, με παράλληλα μείωση της αξίας του χρέους. Ακόμη και να μείνει εκτός ευρωζώνης με δραχμή, κάνοντας την χώρα φορολογικό παράδεισο για εταιρείες που έχουν εισοδήματα εκτός χώρας. Οι Κύπριοι είναι εξυπνότεροι ή το Μονακό έχει ομορφότερες παραλίες; Να φέρει το Four Seasons και λοιπούς κολοσσούς με 100ετή συμβόλαια να κάνουν ξενοδοχεία, όχι ο Αστέρας να ανήκει στην Εθνική Τράπεζα. Ποιος μπορεί να εγγυηθεί πως θα είναι το οικονομικό τοπίο σε 20 χρόνια και αν θα υπάρχει ευρώ όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η Γερμανία που κινεί τα νήματα δεν έχει διάθεση να δανείζει χρήματα, που γνωρίζει ότι δεν θα τα πάρει πίσω. Αν δεν υπήρχαν οι τύψεις των δύο πολέμων θα είχαν αποχωρήσει ήδη από το ευρώ. Απλά δεν θέλουν να κατηγορηθούν ότι υπονομεύουν την Ευρώπη. Οικονομικά δεν έχει νόημα να στηρίξουν και τα περί εξαγωγών στην νότια Ευρώπη είναι προπαγάνδα. Ένα μόνο στοιχείο αρκεί. Οι πωλήσεις της Volkswagen μόνο για το πρώτο τρίμηνο ου έτους ήταν 1,7 εκατομμύρια αυτοκίνητα. Στην Κίνα πούλησε πέρυσι 50% περισσότερα αυτοκίνητα από το 2008 και επενδύει ακόμη 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ για αύξηση παραγωγής. Στην Ελλάδα πούλησε πέρυσι όλα-όλα 18.700 αυτοκίνητα και ήταν το Νο 2 στην αγορά….. Το παιχνίδι είναι συγκεκριμένο: το δυτικό σύστημα πνέει τα λοίσθια και πριν εκπνεύσει γίνονται οι τελευταίες ανακατατάξεις για τη μεταφορά όσο μεγαλύτερου κομματιού του ιδιωτικού χρέους προς τα κράτη. Η επόμενη φάση μόλις ολοκληρωθεί αυτό είναι η ενίσχυση της ρευστότητας όπως λέγεται κομψά το ηλεκτρονικό τύπωμα χρήματος που ήδη έχει ξεκινήσει στις Η.Π.Α. εδώ και 2 χρόνια και θα ακολουθήσει και η Ευρώπη. Ο πληθωρισμός θα δώσει την λύση στην μείωση του ονομαστικού χρέους και θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις το σύστημα να βρει μια καινούργια ισορροπία με καινούργια νομίσματα, ισοτιμίες και μια νέα ζωή για τους πολίτες, εφιαλτική για τους μη έχοντες. Παλιά συνταγή δοκιμασμένη. Δυστυχώς ο πόλεμος ακολούθησε στο παρελθόν σε ανάλογες καταστάσεις. Επενδυτικά τώρα η απόλυτη επιλογή παραμένει ο χρυσός. Όχι του ETF, ούτε των παράγωγων συμβολαίων, o εν τη παλάμη κατεχόμενος. Στο σενάριο του πληθωρισμού τα συμβόλαια μπορεί να πληρωθούν. Στο σενάριο της οικονομικής καταστροφής ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος τας ουγγιάς…. Για κάθε εκατό ουγγιές που διαπραγματεύονται στο COMEX υπάρχει μόνο μία σε θεματοφυλακή… Σε τιμές ευρώ ήδη κάνει αλλεπάλληλα ρεκόρ και σύντομα πιστεύω θα δούμε ρεκόρ και σε δολάριο, το ασφαλές καταφύγιο! Ναι, μην γελάτε, έτσι λέει κάθε μέρα το Bloomberg και το CNBC, με την χώρα των 50 τρισεκατομμυρίων δολαρίων συνολικού χρέους ήτοι 300% του ΑΕΠ (κρατικού, ιδιωτικού συν ελλείμματα για μελλοντική περίθαλψη και συνταξιοδοτήσεων). Ανάλογα και χειρότερα είναι τα δεδομένα για Βρετανία και Ιαπωνία. Το να πιστεύει κάποιος ότι οι οίκοι αξιολόγησης δεν υποβαθμίζουν τις εν λόγω χώρες λόγω μεγέθους και κάνουν αμερόληπτα την δουλειά τους είναι δικαίωμα του… Το safe haven δολάριο βέβαια έχει απολέσει το 75% της αξίας έναντι του χρυσού από το 2000, χρονιά που ολοκληρώθηκε ο κύκλος ανάπτυξης. Θεωρώ ότι το μέταλλο έχει περιθώρια για περαιτέρω άνοδο της τάξης του 50-100% σε όλα τα νομίσματα, λόγω τοποθετήσεων επενδυτικών κεφαλαίων. Τελευταία παρατηρώ έξυπνο χρήμα, που δεν είναι ήταν ποτέ αντίθετο σε τοποθετήσεις στο κίτρινο μέταλλο, αλλά ήταν ουδέτερο στα 800-1000 δολάρια, να βλέπει σοβαρά σήμερα την πιθανότητα ικανοποιητικών υπεραξιών και την ασφάλεια που προσφέρει το πραγματικό safe haven. Από εκεί και πέρα αν με τον νόμο των αγορών οποιοδήποτε bull market τελειώνει με φούσκα, όποια τιμή θέλετε πάνω από τις 2.000 - 2.500 δολάρια, δεν είναι απίθανη. Για τις ελληνικές μετοχές μετά από περίπου 11 χρόνια παύω να είμαι αρνητικός σε ό,τι αφορά τουλάχιστον εταιρείες εκτός χρηματοοικονομικού τομέα. Το ρίσκο των καταθέσεων είναι σημαντικό. Τα χρήματα που σας γράφουν στο statement που λαμβάνετε κάθε μήνα είναι παραμύθι. Αν τα ζητήσετε μαζικά δεν υπάρχουν. Ανέκαθεν το τραπεζικό σύστημα στηριζόταν στην εμπιστοσύνη. Βλέπετε να απέμειναν πολλά ψήγματα εμπιστοσύνης; Και πόσο απίθανο είναι ένα run στις τράπεζες ή αστάθμητα γεγονότα που μπορούν να συμβούν στο μέλλον. Το κράτος που σήμερα είναι στο χείλος της κατάρρευσης εγγυήθηκε τις καταθέσεις το 2008, δεν είναι κωμικοτραγικό; Τα χρήματα αν χρειαστεί θα δοθούν, αλλά θα χρειαστεί να τυπωθούν. Μεγάλο μέρος των οφειλετών δεν μπορούν να τα επιστρέψουν είτε διότι τα κατανάλωσαν, είτε τα καταχράστηκαν είτε τα έχασαν σε μια οικονομία που παρήγαγε ελάχιστες υπεραξίες, εκτός από εφήμερες χρηματιστηριακές, τις οποίες καρπώθηκαν λίγες οικογένειες. Εντωμεταξύ σας δίνουν ελάχιστη απόδοση για το ρίσκο να παραμένετε με μετρητά, τα οποία υποτιμώνται. Συνεπώς αν έχω να διαλέξω μόνο μεταξύ καταθέσεων και επιλεγμένων εταιρειών στα τρέχοντα επίπεδα θα διάλεγα το δεύτερο. Αυτά για τους εγχώριους επενδυτές που ποτέ δεν είχαν την διάθεση να δουν άλλες επενδυτικές επιλογές. Διεθνώς τώρα ενόψει πληθωρισμού εκτός από το μέταλλο πολύ θετικά βλέπω τις επενδύσεις σε αγροτικές καλλιεργήσιμες εκτάσεις και υποτιμημένα ευρωπαϊκά ακίνητα. Τα τελευταία χρόνια είμαι οπαδός των Ασιατικών μετοχών, ιδιαίτερα των κινεζικών για τους γνωστούς λόγους, απλά τελευταία είναι πολύ της μόδας και θέλει πάλι προσοχή. Οι αποτιμήσεις των αμερικανικών και ευρωπαϊκών μετοχών μου φαίνονταν αδιάφορες έως και ακριβές ήδη από τον S&P στις 1000 μονάδες, πόσο μάλλον στις 1.200 μονάδες. Βέβαια αν ο πληθωρισμός είναι στην επόμενη γωνία οι αποτιμήσεις μπορεί να διατηρηθούν. Το αρνητικό στοιχείο των μετοχών είναι ότι σε περιβάλλον πληθωριστικής ανάπτυξης και όχι πραγματικής θα συνεχίσουν να υποαποδίδουν έναντι των hard assets. Αυτό έγινε και πέρυσι, παρά το εντυπωσιακό ράλι των μετοχών, που δεν κάλυψε τις αποδόσεις σε αρκετά commodities. Οι δυτικοί καταναλωτές, αν θεωρήσουμε ότι τη μεγάλη κρίση την βιώσαμε, δεν εξέρχονται από την ύφεση με ισχυρότερο ισολογισμό ούτε με χαμηλότερο χρέος. Γενικά αποτελεί καλή επενδυτική επιλογή οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο έχει υστερήσει σε αποδόσεις τις τελευταίες δεκαετίες, δεν είναι του συρμού και είναι δύσκολη η αύξηση της προσφοράς του. ΥΓ. Για την καλύτερη κατανόηση των απόψεων μπορείτε να δείτε στη συνέχεια τα Links με την παλαιότερη αρθρογραφία στο capital.gr που κινείται στο ίδιο μήκος κύματος τα τελευταία χρόνια. O Ιωάννης Π. Τουτουδάκης είναι Οικονομολόγος, πρώην οικονομικός συντάκτης, συγγραφέας του «Ρακένδυτοι Επενδυτές», 2000.

Πώς φθάσαμε στο σχέδιο διάσωσης

Πώς φθάσαμε στο σχέδιο διάσωσης

Το χρονικό των κρίσιμων 72 ωρών, όταν ο κύβος ερρίφθη και αποφασίσθηκε η ενεργοποίηση του μηχανισμού σωτηρίας της χώρας

Του Γιωργου Mαντελα

Στην Αθήνα εμφανίσθηκαν πριν από περίπου δέκα μέρες. Με τις samsonite ανά χείρας άρχισαν να βλέπουν κόσμο - όχι όποιον κι όποιον αλλά κυβερνητικούς και υπηρεσιακούς παράγοντες, που τους δέχονταν στα γραφεία τους, με σκοπό «να τους ενημερώσουν». Γιατί; Για την πρόθεσή τους να «διευκολύνουν» τη χώρα, στο πλαίσιο της επικείμενης... αναδιάρθρωσης του χρέους. Δηλαδή, πουλούσαν «καρφιά για φέρετρα». Τα συγκεκριμένα «γκρίζα κουστούμια» ήταν στελέχη σχεδόν όλων ανεξαιρέτως των μεγάλων οίκων του εξωτερικού, που, όπως αποδεικνύεται, στην πράξη, πουλάνε τα πάντα. Από αναδοχές και σχέδια διάσωσης, έως πακέτα αναδιάρθρωσης. Με καλύτερους όρους, χαμηλότερο επιτόκιο και μεγαλύτερο διάστημα αποπληρωμής, αλλά πάντα με την ανάλογη προμήθεια. Στην αρχή, ελάχιστοι ήταν εκείνοι που τους έβαζαν στο γραφείο τους και τους έδειχναν την καρέκλα για να καθήσουν. Ειδικά την περασμένη εβδομάδα, σχεδόν κανένας.

Από την περασμένη Δευτέρα, όμως, λίγο το κλίμα των ημερών, κάτι τα δημοσιεύματα του ξένου Τύπου (σ. σ. είναι χαρακτηριστικό ότι σε συγκεκριμένη οικονομική εφημερίδα υπήρχε αναφορά στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους σε διάσπαρτα ρεπορτάζ), το κλίμα που άρχισε να διαμορφώνεται ήταν σαφές: «Μάλλον πάμε οριστικά για αναθεώρηση». Και μέσα σε αυτή την «ωραία ατμόσφαιρα», ξημέρωσε η μαύρη Τρίτη. Το Χρηματιστήριο Αθηνών ξεκίνησε τη διαπραγμάτευσή του με έντονα πτωτικές τάσεις και ασυνήθιστα μεγάλο τζίρο για τα δεδομένα και την εποχή. Παρ' όλα αυτά, λίγοι έδωσαν σημασία. Από κάποια στιγμή κι έπειτα, όμως, η πτώση του Γενικού Δείκτη άρχισε να θυμίζει ασανσέρ χωρίς φρένα και κάπου εκεί άρχισαν τα πρώτα τηλέφωνα: «Κάτι συμβαίνει με τις τράπεζες». Αλλά τι ακριβώς;

«Τίποτα ιδιαίτερο, τα συνηθισμένα», απαντούσαν οι ανυποψίαστοι. Οι υποψιασμένοι, όμως, άρχισαν να κοιτάνε προς την πλευρά των ομολόγων. Και όλοι μαζί φοβόταν ότι «η αγορά προεξοφλεί αναδιάρθρωση». Λίγη ώρα μετά, θα έσκαγε η ανακοίνωση της τριπλής υποβάθμισης των ελληνικών ομολόγων στην κατηγορία των «σκουπιδιών» και το κάδρο θα γέμιζε. Οπως γίνεται σε αυτές τις περιπτώσεις, στο διάστημα που μεσολάβησε έως τα δελτία ειδήσεων των 8, τη σκυτάλη πήραν τα σενάρια και οι φήμες. Που από κάποια στιγμή και μετά άρχισαν να φουσκώνουν τόσο, που όλοι φοβόταν το «μπαμ» της επόμενης μέρας, μπροστά στα τραπεζικά γκισέ. Οι πληροφορίες λένε ότι από πολλές πλευρές -τραπεζικές κι όχι μόνο- σχεδόν απαιτήθηκε μια εμφάνιση του υπουργού Οικονομικών Γιώργου Παπακωνσταντίνου, για να ηρεμήσει τα πνεύματα και να χαμηλώσει τους τόνους.

Αρχικά, λέγεται ότι από το υπουργείο Οικονομικών εκφράσθηκαν αντιρρήσεις γι' αυτή την παρουσίαση. Τελικώς, όμως, εκάμφθησαν. Και ο επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου, μέσω του κεντρικού δελτίου ειδήσεων του Mega, διαβεβαίωσε ότι «οι καταθέσεις στις ελληνικές τράπεζες, μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ, είναι απολύτως εγγυημένες από το κράτος». Κατά συνέπεια, ισχύει ο σχετικός νόμος που είχε ψηφισθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση, με τη συγκατάθεση και της σημερινής. Το άγχος και η αγωνία, όμως, για το τι θα ξημέρωνε την επομένη μέρα, στα τραπεζικά καταστήματα, παρέμενε αμείωτο.

Τελικώς, η Τετάρτη κύλησε ομαλά, σε αυτό το επίπεδο, αλλά υπερδραστήρια στο μέτωπο των spreads και της αγοράς των ομολόγων, όπου για πρώτη φορά προσεγγίσθηκε το απίστευτο όριο των 1.000 μονάδων βάσης (σ. σ. την επομένη έσπασε κιόλας). «Συνηθισμένα πράγματα» θα μπορούσε να πει κάποιος. Με μια διαφορά: αυτή τη φορά, έσπαγε ταυτόχρονα και το όριο των 200 μονάδων βάσης για το 10ετές ομόλογο της Πορτογαλίας, το οποίο όδευε ολοταχώς προς τις 250 μονάδες, παραπέμποντας στις μέρες Δεκεμβρίου, που έζησε η Ελλάδα. Κάπως έτσι ξεκίνησε το ράλι και στην Αθήνα, άλλωστε. Με το βλέμμα στραμμένο στα μόνιτορ και τις αναλύσεις για ενεργοποίηση του φαινομένου ντόμινο σε όλο τον ευρωπαϊκό Νότο, οι κ. Ντομινίκ Στρος-Καν και Ζαν Κλοντ Τρισέ, επικεφαλής του ΔΝΤ και της ΕΚΤ αντίστοιχα, άρχισαν να φτιάχνουν τις βαλίτσες τους για το Βερολίνο. Αποστολή τους; Να πείσουν την Μπούντεσταγκ ότι «τα αστεία τελείωσαν», αλλά για τα καλά, αυτή τη φορά. Τετάρτη βράδυ ήταν εκεί. Πέμπτη πρωί ξεκίνησαν τον κύκλο ενημερώσεων των Γερμανών πολιτικών αρχηγών, την ώρα που στη Μαδρίτη, η κυβέρνηση καθησύχαζε την κοινή γνώμη, μετά την υποβάθμιση και της «δικής τους» οικονομίας, ενώ στη Λισσαβώνα συναντώνταν εσπευσμένα ο πρωθυπουργός και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, προκειμένου να βρεθεί ένας κοινός τόπος και να ανακοινώσουν από μόνοι τους μέτρα λιτότητας, πριν τους τα ανακοινώσει το... ΔΝΤ. Πριν γίνουν, δηλαδή, Ελλάδα.

Πίσω στο Βερολίνο, όπου τα ανησυχητικά νέα άρχισαν να φτάνουν σχεδόν από όλες τις «άκρες» της Ευρωζώνης (τα spreads άρχιζαν να ξεφεύγουν και στην Ιρλανδία, αλλά και στην Ιταλία), η γερμανική... αντίσταση άρχισε να σπάει. Βγαίνοντας από τις συσκέψεις, βουλευτές, πολιτικά στελέχη και αρχηγοί, άρχισαν να διαδίδουν τα ευχάριστα νέα: «Η Γερμανία θα συμμετάσχει στον μηχανισμό διάσωσης της Ελλάδας. Το τελικό πακέτο θα είναι 100 με 120 δισ. ευρώ»...

4 οικονομολόγοι για την κρίση

«Η επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι το σημερινό δημοσιονομικό και παραγωγικό πρόβλημα της χώρας δεν οφείλεται στο επίπεδο μισθών και συντάξεων» αναφέρουν σε κοινή διακήρυξή τους οι οικονομολόγοι κ. Γ. Δραγασάκης, Κ. Βεργόπουλος, Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν και Σ. Ρομπόλης. «Θεωρούμε ότι οφείλεται κατά κύριο και αποκλειστικό λόγο στη δανειακή μεγέθυνση της δημόσιας και ιδιωτικής κατανάλωσης, στις υπερτιμολογήσεις των κρατικών προμηθειών, στις φοροαπαλλαγές προς τις επιχειρήσεις που στέρησαν από έσοδα τον Κρατικό Προϋπολογισμό, στην ανισοκατανομή του εισοδήματος, στην απελευθέρωση της φοροδιαφυγής και στην κατάρρευση του μηχανισμού ελέγχου είσπραξης των εσόδων του κράτους, στην εισφοροδιαφυγή, την ευέλικτη, την αδήλωτη και ανασφάλιστη εργασία και στη συρρίκνωση του τεχνολογικού και καινοτομικού δυναμικού της χώρας».

Οι δέκα ημέρες που άλλαξαν την Ελλάδα

ΠOΛITIKH Hμερομηνία δημοσίευσης: 02-05-10 Οι δέκα ημέρες που άλλαξαν την Ελλάδα Του Κωνσταντινου Zουλα Είναι παράδοξο καμιά φορά πώς γράφεται η ιστορία. Το Καστελλόριζο, που μάλλον θα μείνει για καιρό στη συλλογική μνήμη ως ο τόπος από τον οποίο ακούστηκε από τον πρωθυπουργό αυτό που όλοι ξόρκιζαν, προέκυψε εντελώς τυχαία. ΄Η, μάλλον, είχε επιλεγεί από τον κ. Γ.Παπανδρέου για έναν εντελώς διαφορετικό λόγο. Οι συνεργάτες του πρωθυπουργού τού είχαν σε ανύποπτο χρόνο προτείνει να το επισκεφθεί, προκειμένου να προβάλει από εκεί το μεγαλόπνοο σχέδιο του «Καλλικράτη». Γιατί από το Καστελλόριζο; Για τον απλούστατο λόγο ότι τα Δωδεκάνησα είναι η μοναδική περιφέρεια της Ελλάδος στην οποία όλα τα νησιά θα διατηρήσουν τη δημοτική αυτονομία τους. «Πρόεδρε, εκεί κάθε νησί παραμένει και με το νέο χάρτη δήμος, δεν υπάρχει καμία περίπτωση να ανοίξει μύτη και θα είναι και μια ωραιότατη επικοινωνιακή εικόνα για την προβολή του “Καλλικράτη”» ήταν το επιχείρημα που έπεισε τον κ. Παπανδρέου, αλλά η μοίρα το έφερε να βρεθεί εκεί όχι κρατώντας ανά χείρας τη μεγαλόπνοη μεταρρύθμιση, αλλά ένα δισέλιδο που έφερε τον τίτλο «προσφυγή στο ΔΝΤ»... Οσα κυβερνητικά στελέχη μετείχαν στις κλειστές συσκέψεις που προηγήθηκαν εκείνης της Παρασκευής παραδέχονται ότι θα τις θυμούνται ίσως και για όλη τους τη ζωή. Και κυρίως αυτήν που έγινε το βράδυ της Πέμπτης 22 Απριλίου, στην οποία ελήφθη η οριστική απόφαση αμέσως μετά την ολοκλήρωση του υπουργικού συμβουλίου. Λέγεται μάλιστα ότι ο κ. Παπανδρέου γνωρίζοντας ήδη από το μεσημέρι ότι είχε χαθεί κάθε έλεγχος κατευνασμού των αγορών και αφού άκουσε από τους κ. Παπακωνσταντίνου, Παμπούκη και Αθανασάκη τις αφόρητες πιέσεις που ασκούνται από τις Βρυξέλλες, τους έδωσε εντολή να συγγράψουν εκείνη τη στιγμή το αίτημα ενεργοποίησης του μηχανισμού και αναχώρησε αμίλητος για το Καστρί. Τα υπόλοιπα περί Ιθάκης και χαρτογραφημένων νερών προστέθηκαν την επόμενη ημέρα σε μια εναγώνια προσπάθεια να αμβλυνθούν οι εντυπώσεις από την παραδοχή της διάψευσης «ότι θα τα βγάλουμε πέρα μόνοι μας», που έλεγε μέχρι πρότινος σύσσωμη η κυβέρνηση. Αρκετοί υπουργοί ωστόσο θα θυμούνται και τις επόμενες συσκέψεις στις οποίες εκτάκτως κλήθηκαν μέχρι την προηγούμενη Πέμπτη. Οπως αυτή που συγκλήθηκε το Σαββατο, όταν αιφνιδίως η κ. Μέρκελ είπε ότι η ενεργοποίηση του μηχανισμού δεν είναι αυτονόητη. ΄Η και της Δευτέρας που η Γερμανίδα καγκελάριος είπε εντέλει το «ναι» ζητώντας ωστόσο επιπλέον «σκληρά μέτρα και επί σειρά ετών», προδιαγράφοντας τις πιέσεις που επρόκειτο να ασκήσουν οι τεχνοκράτες. Καθοριστική η Τετάρτη Η πλέον καθοριστική ημέρα χωρίς άλλο ήταν η προηγούμενη Τετάρτη. Με το χρηματιστήριο να καταρρέει κατά 6%, τη Standard and Poor’s να έχει προβεί σε τριπλή υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, τα σπρεντ να εκτοξεύονται στις 1.100 μονάδες βάσης και να υπάρχουν διάχυτες φημολογίες ότι συγκεκριμένη τράπεζα βρίσκεται κατά κυριολεξία ένα βήμα πριν από την κατάρρευση, στο Μέγαρο Μαξίμου συνειδητοποίησαν ότι όχι μόνον δεν είχαν πλέον κανένα περιθώριο διαπραγμάτευσης, αλλά ότι όφειλαν να ανακοινώσουν ει δυνατόν και ανήμερα τη συναίνεσή τους σε όλες τις αξιώσεις των τεχνοκρατών. Ηταν η μέρα που ο πρωθυπουργός συγκάλεσε μια ακόμη έκτακτη σύσκεψη στη Βουλή και ζήτησε όχι μόνον από το οικονομικό επιτελείο και τους στενούς τους συνεργάτες, αλλά και από σειρά υπουργών, όπως οι κ. Βενιζέλος, Ρέππας, Χρυσοχοΐδης, να είναι ανά πάσα στιγμή stand by συστήνοντας κατ’ ουσίαν μια έκτακτη επιτροπή κρίσης για κάθε ενδεχόμενο. Οπως παραδεχόταν αργά το βράδυ της Τετάρτης υπουργός που μετείχε στην πολύωρη και αγωνιώδη αυτή σύσκεψη, «υπήρξαν στιγμές που ειλικρινά νόμιζα ότι η κατάσταση ήταν μη διαχειρίσιμη»… Την Πέμπτη όλα είχαν «κλειδώσει». Εμενε μόνον η επιλογή της ημέρας δημοσιοποίησης των μέτρων τα οποία στο μεσοδιάστημα σκοπίμως διοχετεύθηκαν στον Τύπο για την «προετοιμασία» της κοινής γνώμης. Φεύγοντας από το Μαξίμου ένας εκ των εκπροσώπων των παραγωγικών φορέων που μόλις είχε ακούσει τον πρωθυπουργό να απαριθμεί μία προς μία τις εξωθεν επιβληθείσες θυσίες έκανε μαύρο χιούμορ: «Δεν μπορούσε τουλάχιστον να πάει σε άλλο νησί; Είναι πολύ μακριά το Καστελλόριζο από την Ιθάκη»...

Το τίμημα της πελατειακής πολιτικής

ΠOΛITIKH Hμερομηνία δημοσίευσης: 02-05-10

Το τίμημα της πελατειακής πολιτικής Του Κωστα Σημιτη πρώην πρωθυπουργού Η Ελλάδα παρουσιάζει την εικόνα μιας χώρας σε βαθιά κρίση. Χάθηκαν η αισιοδοξία, η αίσθηση οικονομικής σταθερότητας και αναπτυξιακής δυναμικής, η βεβαιότητα ότι ο τόπος βρίσκεται σε ανοδική πορεία που κυριαρχούσαν το καλοκαίρι του 2004. Χάθηκε η εθνική αυτοπεποίθησή μας. Επικρατεί ανασφάλεια, απαισιοδοξία, φόβος. Ολοι διερωτώνται, πώς και γιατί φτάσαμε σ’ αυτό το σημείο. Η Ελλάδα πέτυχε μετά το 1974 να εξασφαλίσει σταθερότητα στη δημοκρατία της. Αλλά δεν μπόρεσε να απαλλαγεί από κοινωνικές δομές, νοοτροπίες και συμπεριφορές που καθορίζουν αρνητικά την οικονομική και κοινωνική πορεία της. Κατά το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα της περιόδου από το 1974 μέχρι το 2010 οι κυβερνήσεις προσαρμόστηκαν προς το υπάρχον. Απέφυγαν ρήξεις, δεν έδωσαν έκταση και συνέχεια σε αναγκαίες κοινωνικές αλλαγές, ανέτρεψαν βήματα προόδου. Ο κοινωνικός συμβιβασμός που στηρίζει τη λειτουργία της ελληνικής κοινωνίας καθορίζεται από το πελατειακό σύστημα, τις κρατικές παροχές σε διάφορες κοινωνικές ομάδες και την άσκηση της εξουσίας με βασικό κριτήριο την αποφυγή του πολιτικού κόστους. Ο συμβιβασμός αυτός αποδείχθηκε σε βάθος χρόνου ισχυρότερος από τις προσπάθειες για την κοινωνική αλλαγή και τον εκσυγχρονισμό του κράτους και της κοινωνίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η οικονομική πολιτική. Επηρεαζόταν για μεγάλα διαστήματα αποφασιστικά από την επιδίωξη να εξυπηρετούνται οι ψηφοφόροι της κυβερνητικής παράταξης με παροχές είτε υπήρχαν πόροι είτε όχι. Τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του τόπου έπαιζαν δευτερεύοντα ρόλο. Παρ’ όλα αυτά, αρχές του 2004, η Ελλάδα είχε φτάσει με πολλή προσπάθεια και επιμονή σε ένα πρωτόγνωρο οικονομικό επίπεδο. Είχε ενταχθεί στην ΟΝΕ. Εφάρμοσε μια οικονομική πολιτική που καταπολέμησε χρόνιες ανισορροπίες και μια κοινωνική πολιτική που αύξησε το εισόδημα και μείωσε τις ανισότητες. Τα χαμηλά επιτόκια, ο χαμηλός πληθωρισμός και η σταθερότητα του μακροοικονομικού περιβάλλοντος αύξησαν τις επενδύσεις, αλλά και την κατανάλωση. Οι ρυθμοί ανάπτυξης ήταν υψηλοί. Ο κίνδυνος φτώχειας μειώθηκε. Θεσμικές αλλαγές προώθησαν τον εκσυγχρονισμό. Η ανανεωτική προσπάθεια που έγινε περιόρισε, αλλά όμως δεν ανέτρεψε την υστέρηση της χώρας. Οι αντιδράσεις στις διαρθρωτικές μεταβολές ήταν πολλές και έντονες, όπως έδειξαν οι διαμαρτυρίες κατά της ρύθμισης του ασφαλιστικού. Οι αλλαγές μεταφράζονταν από το θυμικό του πολίτη απλοϊκά σε νέα λιτότητα και ζόρια για τους εργαζόμενους. Χρειαζόταν όμως επιμονή και συνέχεια στις μεταρρυθμίσεις, ώστε η προσαρμογή στις συνθήκες της Ευρωζώνης να είναι βιώσιμη. Η επάνοδος της Νέας Δημοκρατίας στην κυβέρνηση, τον Μάρτη του 2004, σηματοδότησε την ορμητική επιστροφή της πελατειακής αντίληψης. Η άσκηση της εξουσίας με κύριο στόχο την ενίσχυση της δύναμης του κυβερνητικού κόμματος και τη στήριξη των πελατών του αποτέλεσε την πρωταρχική επιδίωξή της. Επιδίωξη που αποτέλεσε μήνυμα προς τους ψηφοφόρους να εκμεταλλευθούν κάθε δυνατότητα αξιοποίησης της εύνοιας του κράτους. Αποτέλεσμα ήταν οι δεκάδες χιλιάδες διορισμοί στο Δημόσιο με ειδικές διαδικασίες, η πληθώρα χαριστικών ρυθμίσεων, τα προνόμια και οι ειδική μεταχείριση για τους φίλους, η γενικευμένη αλόγιστη σπατάλη. Το δημοσιονομικό έλλειμμα στο τέλος του 2009 ξεπέρασε κάθε προηγούμενο, μια που η πελατειακή πολιτική απαιτούσε όλο και περισσότερα χρήματα για διεύρυνση του κύκλου των εξυπηρετουμένων. Η κυβέρνηση εγκατέλειψε κάθε προσπάθεια προσαρμογής στο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Πολιτευόταν με μόνο στόχο να κερδίσει τις εκλογές. Η Ελλάδα έγινε σε όλο τον κόσμο παράδειγμα επιπόλαιης και ασυνείδητης οικονομικής συμπεριφοράς. Η έκφραση «ελληνικό πρόβλημα» καθιερώθηκε για την περιγραφή ενός δημοσιονομικού εκτροχιασμού. Το δημοσιονομικό πρόβλημα δεν είναι η μόνη κληρονομιά της Νέας Δημοκρατίας. Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας επιδεινώθηκε. Το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου έφτασε σε πρωτόγνωρα ύψη, ήταν ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο. Δανειζόμασταν συνεχώς για να καταναλώνουμε ολοένα και περισσότερα απ’ όσα παρήγαμε. Σωρεύτηκε έτσι ένα τεράστιο εξωτερικό χρέος, δημόσιο και ιδιωτικό. Η κρίση, για την οποία τα πολιτικά κόμματα αρχικά ισχυρίζονταν ότι αφορά κυρίως τις αναπτυγμένες χώρες, ξέσπασε με πρωτοφανή ένταση στην Ελλάδα. Το αποκορύφωμα κοντόφθαλμης συμπεριφοράς τα χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας υπήρξε η απογραφή του 2004. Με την αναθεώρηση των ελλειμμάτων προηγουμένων ετών, η Νέα Δημοκρατία διόγκωσε τα ελλείμματα των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, μεταφέροντας μελλοντικές υποχρεώσεις στο παρελθόν. Με το τέχνασμα αυτό πέτυχε να διευρύνει τα περιθώρια μελλοντικών δαπανών της και άρα της άσκησης πελατειακής πολιτικής με τη χορήγηση κρατικών παροχών. Κατά τον σχεδιασμό αυτής της επιχείρησης, αδιαφόρησε για την αρνητική εντύπωση που θα προέκυπτε για τη χώρα από την αλλαγή των στοιχείων. Οι στόχοι της ήταν βραχυπρόθεσμοι και αφορούσαν το εσωτερικό. Στην Ενωση, όμως, θεώρησαν ότι η Ελλάδα πέτυχε την είσοδό της στην ΟΝΕ με παραπλάνηση. Διαμορφώθηκε κλίμα σε βάρος της χώρας. Τούτο παρ’ όλο που τα δημοσιονομικά ελλείμματα και άλλων χωρών αποδείχθηκαν ανώτερα του ορίου 3% κατά το έτος της κρίσεως για την ένταξή τους στην ΟΝΕ. Η Ελλάδα στιγματίστηκε καίτοι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε αργότερα ως ορθή την καταγραφή των αμυντικών δαπανών με τη μέθοδο που είχε εφαρμοσθεί επί των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ. Οταν τα επόμενα χρόνια τα στατιστικά στοιχεία της κυβέρνησης της Ν.Δ. διαψεύστηκαν από τα γεγονότα, η αμφισβήτηση της χώρας πήρε τη μορφή ευρωπαϊκής κατακραυγής. Ηταν μία από τις αιτίες της κατάρρευσης. Οι αρνητικές διεθνείς συνθήκες σίγουρα επηρέασαν τα προβλήματα της χώρας. Ο κύριος υπεύθυνος ήταν όμως η κυρίαρχη πολιτική νοοτροπία, οι παροχές, το εύκολο χρήμα, η αποφυγή δυσάρεστων περιορισμών, οι χωρίς μέτρο απαιτήσεις των πελατών–ψηφοφόρων. Αλλοτε, υπήρχαν φρένα σε τέτοιες αντιλήψεις. Οταν νόμισμά μας ήταν η δραχμή, οι αγορές αντιδρούσαν ταχύτατα σε ανισορροπίες της οικονομίας, υποτιμώντας την αξία του νομίσματος και αυξάνοντας το επιτόκιο δανεισμού. Οι κυβερνήσεις ήταν αναγκασμένες να διορθώσουν την πολιτική τους για να μπορέσουν να δανειστούν. Με το ευρώ δημιουργήσαμε νέες συνθήκες για επενδύσεις, την επέκταση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων αλλά και για την εισαγωγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς τον άμεσο κίνδυνο νομισματικών αναταράξεων. Αρχισε μια νέα περίοδος που απαιτούσε περισσότερη υπευθυνότητα. Επρεπε να προσέχουμε την πτώση των ρυθμών ανάπτυξης, την έλλειψη διαρθρωτικών μεταβολών, την ασυδοσία στη διαχείριση των κρατικών πόρων. Από το 2004 και μετά, η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν έδωσε σημασία στις αδυναμίες μας. Εμπιστεύθηκε την αυτόματη σταθεροποίηση μέσω της αγοράς και την επικοινωνιακή της ικανότητα. Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός που προέκυψε ξεσκέπασε τα προβλήματα που κάλυπτε η οχύρωση πίσω από το ευρώ. Τα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα κατά την περίοδο διακυβέρνησης της Ν.Δ. δεν ήταν ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο. Και άλλοτε υπήρχαν υψηλά ελλείμματα. Η πελατειακή δημοσιονομική πολιτική που κυριάρχησε κατά το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το 1974 έως το 1996 ήταν η κύρια αιτία των χαμηλών ρυθμών ανάπτυξης και της περιορισμένης ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν όλα τα χρόνια χαμηλός. Κατά το διάστημα 1981 - 1995, ήταν 1,1% κατά μέσον όρο τον χρόνο. Αρχισε να βελτιώνεται αισθητά μόνο από το 1996 και μετά. Κυμάνθηκε από το 1996 έως και το 2003 κατά μέσον όρο στο 3,6% τον χρόνο. Ο μέσος ρυθμός αύξησης των επενδύσεων ήταν, στη δεκαετία 1986 - 1995, 1,2%, ενώ κατά το διάστημα 1996 - 2003 πάνω από το 8,5%. Μετά το 2004 ήταν πάλι χαμηλός, περίπου 0,8% κατά μέσον όρο μέχρι το 2009. Η χώρα δεν μπόρεσε να βρει τους αναγκαίους νέους δρόμους για την ανάπτυξη της οικονομίας της. Η κοινωνική ειρήνη που εξασφαλίζεται με πελατειακές παροχές είναι ευπρόσδεκτη από κόμματα και πολίτες. Τα κόμματα διευρύνουν έτσι την εξουσία τους παρέχοντας προστασία και χρήματα. Οι πολίτες παίρνουν κάτι που προσδοκούν και θεωρείται αποδεκτό στο συνηθισμένο πλαίσιο των συναλλαγών με την εξουσία. Η δημόσια διοίκηση είναι ήδη προσανατολισμένη σε κλαδικές, τομεακές ή ειδικές ρυθμίσεις και ικανοποίηση επιμέρους συμφερόντων. Η κοινή γνώμη είναι εθισμένη σε εξυπηρετήσεις και δεν αντιδρά. Η δημόσια συζήτηση δίνει μάλιστα προτεραιότητα στις αντιπαραθέσεις κοινωνικών ομάδων με το κράτος, δείχνει προτίμηση για τους διαμαρτυρόμενους και χαιρετίζει την τακτοποίηση εκκρεμοτήτων. Οι ευρύτερες κοινωνικές επιπτώσεις ευνοϊκών ρυθμίσεων υποβαθμίζονται, όπως συνέβη στις περιπτώσεις των συμφωνιών για πρόωρες συνταξιοδοτήσεις στην Ολυμπιακή, στον ΟΤΕ και πρόσφατα στον ΟΛΠ. Υπάρχει μια γενική και σιωπηρή συμφωνία: αναγκαίος όρος της κοινωνικής ισορροπίας είναι οι κρατικές παροχές. Αναπόφευκτη συνέπεια αυτού του κοινωνικού συμβιβασμού είναι η πολιτική να ασχολείται με μικροπροβλήματα, με τα τρέχοντα αιτήματα των κοινωνικών ομάδων και την αποφυγή πολιτικού κόστους. Η προώθηση της ανάπτυξης, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, η διαμόρφωση των προϋποθέσεων για μια κοινωνία της γνώσης έχουν δευτερεύουσα μόνο σημασία. Αυτή είναι και η αιτία που σοβαρά προβλήματα, σχέδια ή μελέτες για το τι πρέπει να γίνει συναντούν αντιδράσεις από τα κόμματα και προκαλούν τον φόβο απώλειας ψήφων. Οι οπαδοί της πελατειακής πολιτικής πιστεύουν ότι τακτικές κινήσεις και υποσχέσεις μπορούν να βοηθήσουν πολύ πιο αποτελεσματικά την κατάληψη και την άσκηση της εξουσίας. Το πελατειακό σύστημα εντείνει την αντιπαλότητα των κομμάτων. Η διαμόρφωση μιας ευρύτερα αποδεκτής άποψης στην κοινή γνώμη για το πρακτέο στη χώρα τους είναι λίγο έως πολύ αδιάφορο. Εκείνο που τα ενδιαφέρει είναι οι μοχλοί της εξουσίας. Για να τους κυριεύσουν μάχονται με κάθε τρόπο το ένα το άλλο. Θύμα είναι η συνέχεια στη λειτουργία των θεσμών. Κάθε αλλαγή κυβέρνησης συνεπάγεται την ανατροπή, στο μέτρο του δυνατού, της πολιτικής που ακολουθήθηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση, όπως και την ολική αλλαγή των υπευθύνων στα διάφορα επίπεδα της διοίκησης. Παρεμποδίζεται έτσι η δημιουργία μιας κοινής συνείδησης για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της χώρας. Το θέμα της χρηματοδότησης των παροχών δεν απασχολεί ευρύτερα την κοινωνία. Θεωρεί ότι ένα κόμμα εξουσίας που υπόσχεται, έχει και την ευθύνη της εξεύρεσης των πόρων. Συνέπεια της νοοτροπίας «εδώ και τώρα παροχές» είναι οι απότομες οικονομικές μεταπτώσεις. Οσα η χώρα κατέκτησε σε μια κοπιώδη και χρονοβόρα διαδικασία μπορούν να αλλάξουν ταχύτατα προς το χειρότερο. Κοινωνικοί φραγμοί στην επενδυμένη με λαϊκισμό κατασπατάληση δεν υπάρχουν. Το έδειξαν τα τελευταία χρόνια. Στη σύγχρονη πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης, οι οπισθοδρομήσεις πληρώνονται ακριβά. Οι δυνατότητες συρρικνώνονται, οι ευκαιρίες χάνονται, η υστέρηση διευρύνεται ταχύτατα. Οι κρίσεις μας βρίσκουν τότε πιο ευάλωτους. Είναι πιο έντονες. Μας ταλαιπωρούν για περισσότερο χρόνο, όπως θα συμβεί με την τρέχουσα κρίση. Η κρίση που βιώνουμε επώδυνα δίνει και μία ευκαιρία. Να ξανασκεφτούμε και να επανεκτιμήσουμε διαχρονικές συμπεριφορές και αντιλήψεις. Το πολιτικό σύστημα να μην περιορισθεί μόνο στην αναζήτηση τρόπων εξόδου από την οικονομική κρίση, αλλά να αφήσει πίσω του οριστικά, πελατειακές πολιτικές και ψευδεπίγραφες κοντόφθαλμες θεωρίες περί πολιτικού κόστους. Η κοινωνία να αναλάβει το μερίδιο της δικής της ευθύνης. Να πάψει να πιέζει για προνομιακές μεταχειρίσεις που λειτουργούν τελικά σε βάρος των αδυνάμων ή εκείνων που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να πιέζουν και να εκβιάζουν. Ολοι μαζί να συμφωνήσουμε και να χτίσουμε ένα νέο συλλογικό συμφέρον για τον τόπο και την κοινωνία με επιμονή, συνέπεια και θάρρος. Να εργαστούμε χωρίς αναβολές για μια χώρα που σχεδιάζει, παράγει, δημιουργεί και αναπτύσσεται. Θα είναι η καλύτερη εγγύηση ότι οι θυσίες που καταβάλλει σήμερα ο ελληνικός λαός θα πιάσουν τόπο.

Περικοπές στη 13η και 14η σύνταξη

Περικοπές στη 13η και 14η σύνταξη Στον ιδιωτικό τομέα θα γίνει σταδιακή ενσωμάτωση 13ου και 14ου μισθού στις μηνιαίες αποδοχές Επώδυνα μέτρα θα πρέπει να αποδεχθεί η Ελλάδα προκειμένου να εγκριθεί το πακέτο στήριξης από το ΔΝΤ και την Ευρωζώνη. Οι όροι που θέτει η Γερμανία για να συμφωνήσει στη χορήγηση του δανείου, που θα είναι μεγαλύτερο των 120 δισ. ευρώ, είναι σκληροί. Το πακέτο των μέτρων που έχουν ως στόχο να μειώσουν συνολικά το φετινό έλλειμμα κατά 20 δισ. ευρώ ή 8% του ΑΕΠ προβλέπουν μεταξύ άλλων: - Κατάργηση του 13ου και του 14ου μισθού στον δημόσιο τομέα - Κατάργηση της 13ης και της 14ης σύνταξης σε όλα τα Ταμεία, ενδεχομένως από ένα ύψος και πάνω (600 ευρώ). - Παρακράτηση έως και 15% στις συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. - Ενσωμάτωση του 13ου και του 14ου μισθού, στον ιδιωτικό τομέα, στις μηνιαίες αποδοχές, σταδιακά, ώστε να πάρουν τη μορφή πάγιου επιδόματος το οποίο δεν θα συνυπολογίζεται στις συντάξεις. - Πάγωμα προσλήψεων για τρία χρόνια στον δημόσιο τομέα. - Αύξηση στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης σε καύσιμα, ποτά, τσιγάρα κατά 10% και αύξηση κατά 2 μονάδες τουλάχιστον των συντελεστών του ΦΠΑ. - Κατάργηση της υποχρεωτικής διαδικασίας προσφυγής στη διαιτησία για την επίλυση των εργασιακών διαφορών, που επί της ουσίας οδηγεί σε κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων. - Παρεμβάσεις στα επιτρεπόμενα όρια ομαδικών απολύσεων, με πιθανότερη την αύξηση του ποσοστού στο 4% από το 2% που είναι σήμερα. - Ιδιωτικοποιήσεις με διαδικασίες εξπρές. Μέχρι τις 15 Μαΐου, η ειδική Γραμματεία Αποκρατικοποιήσεων θα έχει έτοιμες τις σχετικές εισηγήσεις.

Οι «γκουρού» των καναλιών

Οι «γκουρού» των καναλιών

Tου Πασχου Μανδραβελη / pmandravelis@kathimerini.gr

Ενα φρούτο που ενδημεί εσχάτως στα διεθνή κι εγχώρια Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης είναι «εκείνος-που-πρόβλεψε-τη-χρηματοπιστωτική-κρίση». Κάθε λίγο και λιγάκι εμφανίζεται κάποιος, που του απονέμεται ο τίτλος του «γκουρού», για να κάνει κάποιες μαύρες προβλέψεις. Βέβαια, από προβλέψεις έχουμε πήξει σ’ αυτόν τον κόσμο. Εχει προφητευτεί το τέλος του πλανήτη λόγω της τρύπας του όζοντος, το τέλος του πλανήτη λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου, η διατροφική κρίση (καμιά δεκαριά φορές από τον Μάλθους και μετά), πέντε έξι μορφές γρίπης που θα σκοτώσουν χιλιάδες κ.ά. Επειδή λοιπόν υπάρχει πληθωρισμός προβλέψεων και οι προφήτες χάνουν σε αξία, απονέμονται σε διάφορους παράσημα εγκυρότητας του στυλ «αυτός-που-πρόβλεψε-τη-κρίση».

Ενας από αυτούς τους «γκουρού» είναι ο λαλίστατος Nouriel Roubini, ο οποίος, όπου βρεθεί κι όπου σταθεί, λέει ότι η Ελλάδα και η Ευρωζώνη δεν θα τα καταφέρουν. «Η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα είναι απαραίτητη», είπε στο αμερικανικό δίκτυο CNBC ο καθηγητής του New York University και πρόεδρος της RGEmonitor.com. Τόνισε δε ότι η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να οδηγήσει στο φαινόμενο του ντόμινο μεταξύ των υπόλοιπων αδύναμων χωρών της Ευρωζώνης, όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Ιρλανδία.

Το πρώτο ερώτημα, βέβαια, είναι: πότε στην ευχή δουλεύει αυτός; Πότε προλαβαίνει να ενημερώνεται για τις εξελίξεις, αφού βρίσκεται στα κανάλια πιο συχνά ακόμη και από την κ. Ξενογιαννακοπούλου; Το δεύτερο ερώτημα είναι πώς βγάζει τόσο κατηγορηματικά συμπεράσματα από ένα χαοτικό σύστημα που είναι οι αγορές συν την πολιτική βούληση των κυβερνήσεων; Τα παράσημα του στυλ «ο προφήτης της κρίσης», που τα ρηχά ΜΜΕ τού απονέμουν, είναι τσίγκινα. Για να πούμε την αλήθεια, μέχρι και ο τελευταίος Κνίτης προέβλεπε την κρίση. Οποιοσδήποτε έμαθε δύο μαρξιστικά κολλυβογράμματα και είχε ακουστά τη θεωρία των οικονομικών κύκλων μπορούσε να προβλέψει την κρίση. Αυτό, εξάλλου, δεν είναι και η επίσημη θέση του Περισσού, ότι δηλαδή «πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι ο καπιταλισμός θα φτάσει σε αδιέξοδο»; Γιατί δεν καλούν τον κ. Κολοζώφ να τους τα πει, αφού έχει μεγαλύτερη προϋπηρεσία στην πρόβλεψη της κρίσης;

Ενας δεύτερος «γκουρού» που συχνάζει στο Bloomberg είναι ένας επενδυτής ονόματι Mark Mobius. Αυτός δήλωσε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να εξετάσει το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του χρέους. Πρέπει να πληρώσει 25-50 σεντς για κάθε δολάριο που χρωστάει. Δήλωσε ότι «η χρεοκοπία της “πλούσιας” Ελλάδας θα ήταν ο καλύτερος τρόπος να μετριαστεί η δημοσιονομική κρίση στην Ευρώπη και να εξαλειφθούν οι φόβοι εξάπλωσης σε παγκόσμιο επίπεδο». Θαύμα! Η λογική του δηλαδή είναι αφού δεν ήρθε η κρίση που προβλέψαμε να τη φτιάξουμε μπας και γλιτώσουμε τίποτε από τα CDS που στοιχηματίσαμε.

Η αλήθεια είναι ότι «προφήτες» δεν κυκλοφορούν μόνο στα δικά μας πρωινάδικα. Βρίσκονται παντού. Αλλά το δικό μας στοίχημα από εδώ και πέρα είναι να συμμαζέψουμε τη χώρα. Οχι για να διαψεύσουμε τους μαϊντανούς των ξένων καναλιών, αλλά γιατί το αναπτυξιακό μοντέλο μας είναι σε αδιέξοδο. Με ή χωρίς τις αγορές, δεν μπορούμε να καταναλώνουμε περισσότερα απ’ όσα παράγουμε. Κι αυτό δεν χρειάζεται κανένας «γκουρού» να μας το πει.

Αλλο τζανκς, άλλο σκουπίδια

Αλλο τζανκς, άλλο σκουπίδια

Tου Παντελη Μπουκαλα

Γκρινιάζουν, όσοι γκρινιάζουν, με την ξενομανία, ειδικά με τη χρήση αγγλικών λέξεων, που συχνά κάθε άλλο παρά αναγκαία είναι. «Υπάρχουν πέντε πραϊόριτις» άκουσα να λέει κάποιος περαστικός στη γειτονιά, μιλώντας σαν ναρκισσευόμενος Στέντωρ στο κινητό του, κι εγώ, ακούσιος ωτακουστής, δεν ήξερα τι έπρεπε να νιώσω: τσαντίλα για την τόση ξενοπάθεια ή περηφάνια για τη γλωσσομάθεια. Ερχονται όμως στιγμές που η χρήση μιας λέξης όχι ελληνικής αλλά αγγλικής, που δεν την κατανοούν όλοι με την πρώτη (ούτε με τη δεύτερη ή τη δέκατη, γιατί ακόμα δεν ξέρουν οι πάντες αγγλικά), αποδεικνύεται ψυχικώς συμφέρουσα: Αν αυτό που σου διαφεύγει είναι καταθλιπτικό, ε, έχεις ένα κέρδος, όχι εντελώς αδιάφορο σε στενεμένες μέρες. Αν δεν κατανοείς, δεν νιώθεις κιόλας ή τέλος πάντων το αίσθημά σου είναι ηπιότερο από εκείνο που θα σου προξενούσε η πλήρης, και πλήρως πικρή, γνώση.

Για «τζανκς», λοιπόν, μιλούν από προχθές τα διαφωτιστικά μας κανάλια, αφήνοντάς μας την αίσθηση πως είτε καταλαβαίνουμε είτε όχι, κακό του κεφαλιού μας. Και το γράφουν κιόλας πάνω στη μικρή οθόνη έτσι αμετάφραστο, όταν αναφέρονται στη φρέσκια αξιολόγηση των ελληνικών ομολόγων από κάποιον αυτοδιορισθέντα «αρμόδιο» οίκο. Ε, άλλο είναι ν’ ακούς «τζανκς» κι άλλο σκουπίδια ή απορρίμματα ή σκύβαλα. Στη μια περίπτωση αντιδράς αυθόρμητα, στην άλλη παραμένεις εγκλωβισμένος (και ψυχικά αδρανής) στη θολούρα που έχει εγκαταστήσει πρόσφατα τη δεσποτεία της στη φαιά μας ουσία.

Δεν είναι βέβαια τα «τζανκς» η μοναδική λέξη που προστέθηκε με τον καινούργιο χρόνο στο καθημερινό μας λεξιλόγιο, μαζί με τα ονόματα διαφόρων εταιρειών και «οίκων» που, όπως αποδεικνύεται, η ισχύς τους δεν έχει όρια, όπως και ο αμοραλισμός τους. Και δεν είναι η μόνη από τις νεοεισαχθείσες που το νόημά τους άλλοι το μεταφράζουν αυτόματα κι άλλοι είτε το ψιλοκαταλαβαίνουν («εκ των συμφραζομένων» που λέγαμε παλιότερα) είτε τους διαφεύγει. Είναι κι εκείνα τα «σπρεντς» και τα «χεντ φαντς», που φτάσαμε να τα χρησιμοποιούμε συχνότερα και από το «καλημέρα» ή από το «γεια χαρά»· και δυστυχώς αυτά τα τελευταία, τα δικά μας, τα συλλαβίζουμε όλο και πιο κακόκεφα, σαν να ξεμένουμε όλο και πιο μακριά από το καλό νόημά τους. Οχι μόνο σε φίλο, συγγενή ή συνάδελφο, από τηλεφώνου ή γύρω από ένα τραπέζι, αλλά και στον εξομολόγο ή τον ψυχαναλυτή του αν μιλήσει κανείς τούτη την περίοδο, για τα σπρεντς θα του πει. Πάντοτε υπάρχει η ελπίδα πως όσοι κατέχουν τα κλειδιά της ψυχής και του επέκεινα θα σου εξηγήσουν κάπως καλύτερα τα τρέχοντα.

Δεν γνωρίζω αν οι ειδησεολόγοι άφησαν επίτηδες αμεταγλώττιστα τα θλιβερά μαντάτα. Και άθελά τους ωστόσο αν το έκαναν, ή έστω από στιγμιαία αμηχανία που τους παρώθησε στην εύκολη λύση της υιοθέτησης του ξένου όρου, μετρίασαν την οξύτητα της αγγελίας τους. Κι έτσι, τουλάχιστον οι μη γλωσσομαθείς αισθάνθηκαν μικρότερη ντροπή από εκείνη που θα τους έδερνε αν άκουγαν για τα σκουπίδια που παράγει η χώρα τους και άρχιζαν τους καταθλιπτικούς συνειρμούς.

OIKONOMIA Παρασκευή, 30 Απριλίου 2010 - 08:55

Σε ισχύ τα επιπλέον μέτρα από τον Ιούλιο

Του Γιάννη Αγγέλη Αύριο το αργότερο "πέφτουν" οι υπογραφές της Κυβέρνησης, της ΕΚΤ, του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο γραπτό κείμενο της απόφασης για την τελική μορφή του νέου Προγράμματος Σταθερότητας, που δρομολογεί την έναρξη εκταμίευσης του "πακέτου στήριξης" στο α΄ δεκαήμερο του Μαΐου. Η διάχυση της απειλής χρεοστασίου και σε άλλες χώρες μετά την Ελλάδα –αφούπροηγήθηκαν οι υποβαθμίσεις από την S&P– “έπεισε” την Γερμανία να ενδώσει στη συμφωνία επίσπευσης εκταμίευσης της "βοήθειας" προς την Αθήνα. Το τεχνικό σκέλος της συμφωνίας που ετοιμάζεται τις τελευταίες ημέρες στην Αθήνα –όσο και αν αυτό ακούγεται παράδοξο– έχει καθυστερήσει όχι τόσο λόγω των διαπραγματεύσεων για τη σκληρότητα ή μη των μέτρων (η Κυβέρνηση τα έχει αποδεχθεί όλα), αλλά από τη διαφορά μεταξύ ΔΝΤ και Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το πότε αρχίζει και πόση θα είναι η διάρκεια του Προγράμματος! Όπως αναφέρεται στο σημερινό τεύχος του “Κεφαλαίου” μέχρι χθες το βράδυ δεν είχε επιτευχθεί συμφωνία καθώς το ΔΝΤ επιμένει η αρχή του Προγράμματος να περιλάβει το β΄ εξάμηνο του 2010 και να καλύψει όχι μόνο το 2011 και 2012, αλλά να φθάσει μέχρι και το 2014 και να αφορά το σύνολο της δημοσιονομικής προσαρμογής που θα πρέπει να ξεπεράσει τις 10 μονάδες του ΑΕΠ δηλαδή τα 25 περίπου δισ. ευρώ. Στην πρόταση αυτή προϋπόθεση είναι η εκκίνηση της εφαρμογής ορισμένων από τα μέτρα (φορολογικά, εργασιακά και ασφαλιστικά) από την 1η Ιουλίου και όχι από 1/1/2011. Αυτό σημαίνει επίσπευση της νέας ρύθμισης για τις εκ νέου αυξήσεις σε ΦΠΑ, Ειδικούς Φόρους, Ακίνητα, εργασιακά κ.ά. Αντίθετα η Επιτροπή φέρεται να επιμένει στο "γράμμα" του κοινοτικού νόμου και προτείνει τριετή διάρκεια του Προγράμματος, αλλά ταυτόχρονα υιοθετεί την απαίτηση της κας Μέρκελ που ζητά μηνιαίο (!) και όχι κάθε τρίμηνο έλεγχο της εκτέλεσης του Προγράμματος... Και οι δύο όμως συμφωνούν, ότι κάθε οικονομικός στόχος περικοπής δημόσιας δαπάνης θα συνδέεται με ορισμένη χρονική διάρκεια και με ασφαλιστική δικλείδα, την υποκατάσταση τυχόν αποκλίσεων με ισόποση περικοπή από τον ίδιο τομέα δραστηριότητας... Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί το αργότερο αύριο και να ανακοινωθεί την Κυριακή. Παράλληλα "τρέχουν" οι διαδικασίες για την προώθηση των διμερών δανείων, μετά τη στροφή που υποχρεώθηκε να κάνει η κα Μέρκελ, όταν την Τετάρτη φάνηκε να διαχέεται και σε άλλες χώρες (Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία) η πίεση στα κρατικά ομόλογα με τις υποβαθμίσεις που έγιναν στο πορτογαλικό και ισπανικό δημόσιο χρέος από την S&P (όπως έκανε και με την Ελλάδα). Την Δευτέρα ο κ. Σόϊμπλε καταθέτει στη γερμανική Βουλή την νομοθετική ρύθμιση στην βάση της οποίας θα υπογραφεί η σύμβαση (που βρίσκεται ήδη στο γραφείο της κας Μέρκελ) για την εκχώρηση δανείου στην Ελλάδα. Πληροφορίες του “Κεφαλαίου” αναφέρουν ότι το πλαίσιο των διμερών δανείων από τις ευρωπαϊκές χώρες θα αγγίξει τα 120 δισ. ευρώ για την τριετία (πέραν εκείνων του ΔΝΤ). Το πλαίσιο αυτό δεν αναφέρεται στο ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του χρέους, αλλά δεσμεύει τα διμερή δάνεια να αποπληρώνουν λήξεις προηγούμενων δανείων και όχι να καλύπτουν τρέχοντα ελλείμματα... Σημειώνεται ότι δημοσίευμα των Financial Times, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές, αναφέρει ότι "η Ελλάδα συμφώνησε με τα νέα μέτρα λιτότητας των 24 δισ. ευρώ, τα οποία περιλαμβάνουν τριετές πάγωμα των μισθών των δημόσιων υπαλλήλων, σε αντάλλαγμα των δανείων από Ευρωζώνη και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αξιωματούχος της ελληνικής κυβέρνησης δήλωσε στους FT ότι εξετάζονται οι τελευταίες λεπτομέρειες. Διαβάστε ακόμη * Στην τελική ευθεία τα νέα μέτρα